Źródło
Informacja do zadań 10.
Amoniak można otrzymać w wyniku reakcji azotu z wodorem w podwyższonej temperaturze:
Przeprowadzono doświadczenie, w którym do reaktora o stałej pojemności wprowadzono
pewne ilości wodoru oraz azotu i pozostawiono mieszaninę do czasu ustalenia się stanu
równowagi. Reaktor był izolowany termicznie – wymiana energii na sposób ciepła między
reaktorem a otoczeniem była niemożliwa. Po ustaleniu się stanu równowagi temperatura
w reaktorze wynosiła 240°C.
Po 40 minutach od ustalenia się stanu równowagi do układu wprowadzono dodatkową ilość
jednego z substratów ogrzanego do temperatury 240°C (wprowadzenie reagenta do układu
początkowo nie spowodowało zmiany temperatury). W kolejnych minutach zarejestrowano
zmiany stężeń wszystkich reagentów – patrz wykres. Zaobserwowano także powolną zmianę
temperatury w reaktorze.

Zidentyfikuj reagenty A, B i C. Wpisz w odpowiednie miejsca wzory: N2, H2, NH3.
A: … B: … C: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel nagły skok spowodowany dodaniem reagenta od późniejszej zmiany podczas reakcji.
Podpowiedź 2
Substraty maleją w stosunku 3:1, produkt rośnie ze współczynnikiem dwa. Dopasuj to do N2+3H2⇌2NH3.
Podpowiedź 3
Wpisz A — H2, B — N2, C — NH3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
A: H2; B: N2; C: NH3.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne zidentyfikowanie trzech reagentów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W 40 minucie skokowo rośnie tylko A, więc jest dodanym substratem. Podczas późniejszego dochodzenia do równowagi A maleje około trzykrotnie silniej niż B, natomiast C rośnie.
Stosunek zmian −3:−1:+2 odpowiada H2, N2 i NH3 w równaniu syntezy amoniaku. Przypisujemy A — H2, B — N2, C — NH3. Sama największa wartość stężenia nie identyfikuje wodoru; rozstrzyga stosunek zmian po zaburzeniu, wynikający ze stechiometrii i stałej objętości reaktora.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
A: H2; B: N2; C: NH3.