Zadanie 10.1 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 10.

Amoniak można otrzymać w wyniku reakcji azotu z wodorem w podwyższonej temperaturze:

N2 (g) + 3H2 (g) ⇌ 2NH3 (g) … Δ𝐻 = –91,9 kJ

Przeprowadzono doświadczenie, w którym do reaktora o stałej pojemności wprowadzono

pewne ilości wodoru oraz azotu i pozostawiono mieszaninę do czasu ustalenia się stanu

równowagi. Reaktor był izolowany termicznie – wymiana energii na sposób ciepła między

reaktorem a otoczeniem była niemożliwa. Po ustaleniu się stanu równowagi temperatura

w reaktorze wynosiła 240°C.

Po 40 minutach od ustalenia się stanu równowagi do układu wprowadzono dodatkową ilość

jednego z substratów ogrzanego do temperatury 240°C (wprowadzenie reagenta do układu

początkowo nie spowodowało zmiany temperatury). W kolejnych minutach zarejestrowano

zmiany stężeń wszystkich reagentów – patrz wykres. Zaobserwowano także powolną zmianę

temperatury w reaktorze.

Informacja wspólna 10 — materiał graficzny CKE, s. 12, element 1.

Zidentyfikuj reagenty A, B i C. Wpisz w odpowiednie miejsca wzory: N2, H2, NH3.

A: … B: … C: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel nagły skok spowodowany dodaniem reagenta od późniejszej zmiany podczas reakcji.

Podpowiedź 2

Substraty maleją w stosunku 3:1, produkt rośnie ze współczynnikiem dwa. Dopasuj to do N2+3H2⇌2NH3.

Podpowiedź 3

Wpisz A — H2, B — N2, C — NH3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

A: H2; B: N2; C: NH3.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne zidentyfikowanie trzech reagentów.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W 40 minucie skokowo rośnie tylko A, więc jest dodanym substratem. Podczas późniejszego dochodzenia do równowagi A maleje około trzykrotnie silniej niż B, natomiast C rośnie.

Stosunek zmian −3:−1:+2 odpowiada H2, N2 i NH3 w równaniu syntezy amoniaku. Przypisujemy A — H2, B — N2, C — NH3. Sama największa wartość stężenia nie identyfikuje wodoru; rozstrzyga stosunek zmian po zaburzeniu, wynikający ze stechiometrii i stałej objętości reaktora.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

A: H2; B: N2; C: NH3.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_06_dodatkowy_10.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania