Źródło
Informacja do zadań 07.
Aby zidentyfikować cztery tlenki, zbadano ich wybrane właściwości fizyczne i chemiczne.
Tlenki wybrano spośród poniższych związków.
tlenek sodu … tlenek cynku … tlenek miedzi(II)
tlenek krzemu(IV) … tlenek fosforu(V) … tlenek chromu(VI)
Następnie przeprowadzono doświadczenie, w którym:
• określono barwę poszczególnych tlenków
• porcję każdego tlenku wprowadzono (osobno) do probówki z wodą, po czym zanurzono
w niej uniwersalny papierek wskaźnikowy
• tlenki, które nie uległy rozpuszczeniu w wodzie, poddano działaniu stężonego roztworu
NaOH oraz kwasu solnego.
Wyniki przeprowadzonego doświadczenia przedstawiono w tabeli.
Barwa | Rozpuszczalność w wodzie | Barwa papierka wskaźnikowego | Reakcja | ||
|---|---|---|---|---|---|
z NaOH(aq) | z HCl(aq) | ||||
Tlenek 1. | biała | nie rozpuścił się | żółta | uległ reakcji | nie uległ reakcji |
Tlenek 2. | biała | rozpuścił się | niebieska | ||
Tlenek 3. | biała | nie rozpuścił się | żółta | uległ reakcji | uległ reakcji |
Tlenek 4. | biała | rozpuścił się | czerwona | ||
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji tlenku 3. z roztworem wodorotlenku sodu.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z poprzedniej tabeli rozpoznaj amfoteryczny tlenek 3. Produktem w wodzie jest kompleks hydroksylowy.
Podpowiedź 2
Do Zn(II) dołącz cztery OH w kompleksie; uwzględnij tlen i wodór wniesione przez substraty.
Podpowiedź 3
Napisz ZnO + 2OH− + H2O → [Zn(OH)4]2−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Tlenek 3 to ZnO, rozpoznany po amfoteryczności i białej barwie. W wodnym roztworze NaOH tworzy anion tetrahydroksocynkanowy(II). Równanie skrócone: ZnO + 2OH− + H2O → [Zn(OH)4]2−.
Cztery ligandy OH− i Zn(II) dają ładunek −2. Woda uzupełnia bilans wodoru i tlenu; bez niej równanie nie byłoby zbilansowane. Nie dysocjuj stałego ZnO na swobodne jony ani nie zapisuj Na+ jako składnika potrzebnego do przemiany.