Źródło
Informacja do zadań 07.
Aby zidentyfikować cztery tlenki, zbadano ich wybrane właściwości fizyczne i chemiczne.
Tlenki wybrano spośród poniższych związków.
tlenek sodu … tlenek cynku … tlenek miedzi(II)
tlenek krzemu(IV) … tlenek fosforu(V) … tlenek chromu(VI)
Następnie przeprowadzono doświadczenie, w którym:
• określono barwę poszczególnych tlenków
• porcję każdego tlenku wprowadzono (osobno) do probówki z wodą, po czym zanurzono
w niej uniwersalny papierek wskaźnikowy
• tlenki, które nie uległy rozpuszczeniu w wodzie, poddano działaniu stężonego roztworu
NaOH oraz kwasu solnego.
Wyniki przeprowadzonego doświadczenia przedstawiono w tabeli.
Barwa | Rozpuszczalność w wodzie | Barwa papierka wskaźnikowego | Reakcja | ||
|---|---|---|---|---|---|
z NaOH(aq) | z HCl(aq) | ||||
Tlenek 1. | biała | nie rozpuścił się | żółta | uległ reakcji | nie uległ reakcji |
Tlenek 2. | biała | rozpuścił się | niebieska | ||
Tlenek 3. | biała | nie rozpuścił się | żółta | uległ reakcji | uległ reakcji |
Tlenek 4. | biała | rozpuścił się | czerwona | ||
Uzupełnij tabelę. Wpisz wzory chemiczne tlenków oznaczonych numerami 1., 2. i 4.
Tlenek 1. | Tlenek 2. | Tlenek 4. | |
|---|---|---|---|
Wzór chemiczny |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wykorzystaj jednocześnie barwę, reakcję z wodą i zachowanie wobec HCl oraz NaOH.
Podpowiedź 2
Kwasowy nierozpuszczalny tlenek to SiO2, zasadowy z wodą Na2O, a biały bezwodnik kwasu fosforowego P4O10.
Podpowiedź 3
Wpisz kolejno SiO2, Na2O i P4O10.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Tlenek 1 | Tlenek 2 | Tlenek 4 |
|---|---|---|
| SiO2 | Na2O | P4O10 |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – napisanie poprawnych wzorów trzech tlenków.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Tlenek 1 jest biały, nierozpuszczalny w wodzie i reaguje z NaOH, ale nie z HCl: pasuje kwasowy SiO2. Tlenek 2 reaguje z wodą, dając zasadowy roztwór, więc jest Na2O. Tlenek 4 jest biały i z wodą daje roztwór kwaśny, dlatego wskazujemy P4O10.
W tabeli wpisujemy SiO2, Na2O, P4O10. Amfoteryczny ZnO odpowiada tlenkowi 3, reagującemu z kwasem i zasadą. Ciemne CuO oraz barwny CrO3 nie pasują do informacji o białej barwie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Tlenek 1 | Tlenek 2 | Tlenek 4 |
|---|---|---|
| SiO2 | Na2O | P4O10 |