Zadanie 27 — maj 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Alkohole tetrahydroksylowe o wzorze sumarycznym C4H10O4 występują w postaci

diastereoizomerów. Jeden z nich, stosowany jako słodzik, nosi nazwę erytrol (lub erytrytol).

Jego cząsteczki są achiralne, natomiast cząsteczki jego diastereoizomeru nazywanego

treitolem są chiralne.

Przedstawwzory łańcuchoweerytroluijednegozjegodiastereoizomerów– L-treitolu.

Zadanie 27 — materiał graficzny CKE, s. 26, element 1.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj formę mezo z układem dwóch przeciwstawnych OH. Na końcach obu struktur są CH2OH.

Podpowiedź 2

Dla L-treitolu dolna OH w Fischerze musi być po lewej. Erytrol ma obie OH po tej samej stronie.

Podpowiedź 3

Wpisz dla erytrolu OH prawa/prawa, a dla L-treitolu prawa/lewa, z H po przeciwnych stronach.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Poprawne projekcje Fischera erytrolu i L-treitolu według CKE.

Zasady oceniania

2 pkt – napisanie dwóch poprawnych wzorów.

1 pkt – napisanie jednego poprawnego wzoru.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Oba alkohole mają na końcach CH2OH i dwa środkowe centra stereogeniczne. Erytrol jest formą mezo: w podanej projekcji Fischera umieść obie OH po tej samej stronie, np. po prawej.

Treitol ma OH po przeciwnych stronach, a oznaczenie L wymaga OH przy niżej położonym centrum po lewej. Dla L-treitolu górna OH jest więc po prawej, dolna po lewej, z H po stronach przeciwnych. Zachowaj czterowęglowy pionowy łańcuch. Samo narysowanie dowolnego chiralnego treitolu nie zapewnia zgodności z szeregiem L.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Poprawne projekcje Fischera erytrolu i L-treitolu według CKE.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_05_glowny_27

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania