Źródło
Informacja do zadań 21–22.
Kwas cynamonowy i kwas kawowy są naturalnymi antyoksydantami występującymi
w roślinach.

… kwas cynamonowy
Spośród odczynników wymienionych niżej wybierz ten, który pozwala odróżnić kwas kawowy od kwasu cynamonowego, i zaznacz jego wzór. Uzasadnij wybór.
Odwołaj się do konsekwencji różnicy w budowie cząsteczek obu kwasów.
FeCl3 (aq) … Br2 (aq) … KMnO4 (aq)
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Poszukaj grup funkcyjnych obecnych tylko w jednym z kwasów. C=C i COOH występują w obu.
Podpowiedź 2
Fenolowe OH kwasu kawowego dają charakterystyczną próbę z Fe(III).
Podpowiedź 3
Zaznacz FeCl3 i wyjaśnij tworzenie barwnego kompleksu przez kwas kawowy, bez analogicznego objawu dla cynamonowego.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
FeCl3 (aq)
W cząsteczce kwasu kawowego, w odróżnieniu od kwasu cynamonowego, występują grupy hydroksylowe związane z pierścieniem benzenowym, więc ten kwas tworzy z roztworem FeCl3 barwny związek kompleksowy.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawny wybór odczynnika i poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Oba kwasy mają wiązanie C=C, więc odbarwianie bromu lub manganianu nie daje tu jednoznacznego rozróżnienia. Kwas kawowy zawiera dodatkowo fenolowe grupy OH bezpośrednio połączone z pierścieniem, których kwas cynamonowy nie ma.
Z FeCl3 może dzięki nim tworzyć barwny kompleks. Wybieramy wodny roztwór FeCl3 i w uzasadnieniu porównujemy oba związki. Wskazanie samej grupy karboksylowej nie wystarczy, bo jest wspólna dla obu kwasów; rozstrzyga fenolowy fragment cząsteczki.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
FeCl3 (aq)
W cząsteczce kwasu kawowego, w odróżnieniu od kwasu cynamonowego, występują grupy hydroksylowe związane z pierścieniem benzenowym, więc ten kwas tworzy z roztworem FeCl3 barwny związek kompleksowy.