Źródło
Informacja do zadań 20.
Reakcja Hecka jest stosowana do łączenia cząsteczek dwóch różnych związków
organicznych z utworzeniem nowego wiązania węgiel–węgiel. Jednym z substratów tej
reakcji jest halogenopochodna węglowodoru aromatycznego (halogenek arylu), a drugim –
związek nienasycony z podwójnym wiązaniem przy skrajnym atomie węgla. W odpowiednich
warunkach reakcja przebiega zgodnie z równaniem:

X = Br, I
W jednym z etapów produkcji leku przeciwzapalnego – naproksenu – stosuje się reakcję
Hecka. W jej wyniku powstaje związek Q, którego wzór przedstawiono poniżej.
𝒂

Na podstawie:B.Cornils, W.A.Herrmann,AppliedHomogeneousCatalysiswithOrganometallicWeinheim 2002.Compounds,
Uzupełnij tabelę. Wpisz formalne stopnie utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomów węgla oznaczonych we wzorze związku Q literami 𝒂 i 𝒃.
Atom węgla | Stopień utlenienia | Typ hybrydyzacji |
|---|---|---|
𝒂 | ||
𝒃 |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź wyłącznie atomy bezpośrednio związane z a i b. Wiązania między C mają zerowy wkład.
Podpowiedź 2
a ma jedno C–H, b tylko połączenia z C. Oba są atomami pierścienia aromatycznego.
Podpowiedź 3
Wpisz a: −I, sp2 oraz b: 0, sp2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Atom węgla | Stopień utlenienia | Typ hybrydyzacji |
|---|---|---|
| a | −I albo −1 | sp2 |
| b | 0 | sp2 |
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli – napisanie stopnia utlenienia i typu
hybrydyzacji wskazanego atomu węgla w dwóch związkach.
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli
ALBO
– poprawne uzupełnienie jednej kolumny tabeli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Atom a w pierścieniu jest związany z jednym H i wyłącznie z atomami C. Wiązanie C–H daje wkład −I, a wiązania C–C nie zmieniają stopnia utlenienia, więc otrzymujemy −I.
Atom b jest aromatycznym węglem podstawionym grupą winylową, bez H i bez bezpośredniego połączenia z heteroatomem, dlatego ma stopień 0. Oba mają po trzy kierunki wiązań σ i należą do układu π pierścienia, co odpowiada sp2. Nie doliczaj do b tlenu odległej grupy metoksy.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Atom węgla | Stopień utlenienia | Typ hybrydyzacji |
|---|---|---|
| a | −I albo −1 | sp2 |
| b | 0 | sp2 |