Zadanie 20.1 — maj 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 20.

Reakcja Hecka jest stosowana do łączenia cząsteczek dwóch różnych związków

organicznych z utworzeniem nowego wiązania węgiel–węgiel. Jednym z substratów tej

reakcji jest halogenopochodna węglowodoru aromatycznego (halogenek arylu), a drugim –

związek nienasycony z podwójnym wiązaniem przy skrajnym atomie węgla. W odpowiednich

warunkach reakcja przebiega zgodnie z równaniem:

Informacja wspólna 20 — materiał graficzny CKE, s. 20, element 1.

X = Br, I

W jednym z etapów produkcji leku przeciwzapalnego – naproksenu – stosuje się reakcję

Hecka. W jej wyniku powstaje związek Q, którego wzór przedstawiono poniżej.

𝒂

Informacja wspólna 20 — materiał graficzny CKE, s. 20, element 2.

Na podstawie:B.Cornils, W.A.Herrmann,AppliedHomogeneousCatalysiswithOrganometallicWeinheim 2002.Compounds,

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W celu otrzymania związku Q w reakcji Hecka należy jako substratu użyć substancji

o wzorze

Zadanie 20.1 — materiał graficzny CKE, s. 20, element 1.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Znajdź halogen związany bezpośrednio z aromatycznym C i porównaj jego pozycję względem metoksy w produkcie.

Podpowiedź 2

Obrócenie rysunku nie zmienia związku. Właściwy układ podstawników ma B.

Podpowiedź 3

Wybierz odpowiedź B; miejsce Br zostaje zastąpione połączeniem z fragmentem winylowym.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

B

Zasady oceniania

1 pkt – odpowiedź poprawna.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Reakcja Hecka wymaga halogenku arylu, czyli Br albo I związanego bezpośrednio z pierścieniem aromatycznym. W produkcie Q grupa winylowa pojawia się tam, gdzie w substracie znajdował się halogen, a metoksy pozostaje w tej samej względnej pozycji.

Warunki te spełnia struktura B, po odpowiednim obróceniu układu naftalenowego. A ma brom w łańcuchu bocznym, C nie zawiera halogenu, a D daje inny układ podstawników. Nie oceniaj zgodności wyłącznie po orientacji rysunku na kartce.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

B

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_05_glowny_20.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania