Zadanie 19.2 — maj 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 19.

W pewnych warunkach sole sodu i potasu kwasów karboksylowych ulegają w roztworach

wodnych reakcji, która zachodzi zgodnie z poniższym równaniem.

Informacja wspólna 19 — materiał graficzny CKE, s. 18, element 1.

Tę przemianę stosuje się do otrzymywania symetrycznych alkanów prostych

i rozgałęzionych. Jednak gdy rozgałęzienie znajduje się przy atomie węgla związanym

z grupą karboksylową, reakcja przebiega z małą wydajnością lub nie zachodzi.

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2020.

Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne (grupowe) oraz szkieletowe wybranych

izomerycznych alkanów o wzorze sumarycznym C8H18.

Zadanie 19.2 — materiał graficzny CKE, s. 19, element 1.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W reakcji opisanej w informacji wstępnej można z największą wydajnością otrzymać związek

A. I.

B. II.

C. III.

D. IV.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Szukaj podziału alkanu na dwa jednakowe fragmenty w środkowym wiązaniu. Sprawdź atomy C przy tym podziale.

Podpowiedź 2

W III obie połówki są takie same, a łączące się atomy są grupami CH2, bez rozgałęzienia α.

Podpowiedź 3

Zaznacz C — związek III.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

C

Zasady oceniania

1 pkt – odpowiedź poprawna.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wydajny wariant wymaga symetrycznego alkanu z miejscem połączenia dwóch jednakowych R przy nierozgałęzionych atomach węgla. Związek III, 2,5-dimetyloheksan, można rozciąć w środkowym wiązaniu na dwie jednakowe grupy, z CH2 w miejscach połączenia.

Odtworzony kwas ma rozgałęzienie dalej od COOH, więc nie narusza ograniczenia dotyczącego węgla α. Wybieramy odpowiedź C, czyli III. Sam symetryczny wygląd innego izomeru nie wystarczy, jeśli połączenie wymagałoby rozgałęzionej pozycji sąsiadującej z karboksylem.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

C

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_05_glowny_19.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania