Źródło
Informacja do zadań 16.
Źródłem informacji o budowie związku jest m.in. indeks niedoboru wodoru, czyli liczba równa
sumarycznejliczbiepierścieniiliczbiewiązań𝜋 wstrukturzezwiązkuorganicznego. Wartość
indeksu to także liczba cząsteczek wodoru, które należy dodać do cząsteczki danego
związku organicznego, aby przekształcić ją w acykliczną cząsteczkę nasyconą.
Na podstawie:T.W.G. Solomons, C.B. Fryhle, S.A. Snyder, Chemia organiczna,Warszawa 2022.
Uzupełnij tabelę. Wpisz wartości indeksu niedoboru wodoru dla dwóch węglowodorów: cykloheksanu i heks-1-enu.
Cykloheksan | Heks-1-en | |
|---|---|---|
Indeks niedoboru wodoru |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zastosuj definicję obejmującą pierścienie i wiązania π. Nasycenie nie oznacza automatycznie indeksu zero.
Podpowiedź 2
Cykloheksan wnosi jeden pierścień, a heks-1-en jedno π.
Podpowiedź 3
W obu komórkach wpisz 1.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Cykloheksan | Heks-1-en | |
|---|---|---|
| Indeks niedoboru wodoru | 1 | 1 |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Indeks niedoboru wodoru jest sumą pierścieni i wiązań π. Cykloheksan ma jeden pierścień i żadnego wiązania π, więc indeks wynosi 1.
Heks-1-en jest acykliczny, ale ma jedno wiązanie podwójne zawierające jedno π, więc również otrzymujemy 1. Oba związki mają wzór C6H12, mniejszą o dwa liczbę H od acyklicznego nasyconego C6H14. Nie wpisujemy zera dla cykloheksanu tylko dlatego, że jest nasycony: zamknięcie pierścienia także zwiększa indeks.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Cykloheksan | Heks-1-en | |
|---|---|---|
| Indeks niedoboru wodoru | 1 | 1 |