Źródło
Informacja do zadań 09.
W pewnym roztworze wodnym znajdowały się rozpuszczalne sole NaNO2 i Na2SO3.
Aby potwierdzić obecność jonów azotanowych(III) w tym roztworze, wykonano dwuetapowe
doświadczenie.
W etapie 1. do probówki A z badanym roztworem dodano nadmiar wodnego roztworu
substancji X, aby usunąć jony siarczanowe(IV). Strącony osad odsączono.
W etapie 2. otrzymany przesącz dodano do probówki B z wodnym roztworem
manganianu(VII) potasu silnie zakwaszonym kwasem siarkowym(VI).
Wyjaśnij, dlaczego było konieczne usunięcie jonów siarczanowych(IV) w etapie 1.
opisanego doświadczenia.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zastanów się, czy tylko azotany(III) mogą redukować KMnO4. Siarka w SO32− ma stopień IV.
Podpowiedź 2
Siarczany(IV) także oddają elektrony i odbarwiają utleniacz, więc mogą dać ten sam objaw.
Podpowiedź 3
Wyjaśnij, że ich usunięcie zapobiega fałszywemu przypisaniu odbarwienia obecności NO2−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Jony siarczanowe(IV) także wykazują właściwości redukujące i reagowałyby z KMnO4. Ich obecność w przesączu uniemożliwiłaby potwierdzenie tą próbą obecności jonów azotanowych(III), które również redukują manganiany(VII).
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
SO32−, podobnie jak NO2−, jest reduktorem i odbarwia zakwaszony manganian(VII). Gdyby pozostał w przesączu, dodatni wynik można byłoby otrzymać także bez azotanów(III).
Próba nie pozwalałaby więc przypisać obserwacji właśnie NO2−. Etap strącania i sączenia usuwa ten czynnik zakłócający, zwiększając selektywność analizy. Uzasadnienie musi wskazać podobną reaktywność obu jonów oraz jej skutek dla identyfikacji, a nie tylko ogólnie powiedzieć, że obecność innych soli przeszkadza.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Jony siarczanowe(IV) także wykazują właściwości redukujące i reagowałyby z KMnO4. Ich obecność w przesączu uniemożliwiłaby potwierdzenie tą próbą obecności jonów azotanowych(III), które również redukują manganiany(VII).