Zadanie 9.4 — maj 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 09.

W pewnym roztworze wodnym znajdowały się rozpuszczalne sole NaNO2 i Na2SO3.

Aby potwierdzić obecność jonów azotanowych(III) w tym roztworze, wykonano dwuetapowe

doświadczenie.

W etapie 1. do probówki A z badanym roztworem dodano nadmiar wodnego roztworu

substancji X, aby usunąć jony siarczanowe(IV). Strącony osad odsączono.

W etapie 2. otrzymany przesącz dodano do probówki B z wodnym roztworem

manganianu(VII) potasu silnie zakwaszonym kwasem siarkowym(VI).

Wyjaśnij, dlaczego było konieczne usunięcie jonów siarczanowych(IV) w etapie 1.

opisanego doświadczenia.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zastanów się, czy tylko azotany(III) mogą redukować KMnO4. Siarka w SO32− ma stopień IV.

Podpowiedź 2

Siarczany(IV) także oddają elektrony i odbarwiają utleniacz, więc mogą dać ten sam objaw.

Podpowiedź 3

Wyjaśnij, że ich usunięcie zapobiega fałszywemu przypisaniu odbarwienia obecności NO2−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Jony siarczanowe(IV) także wykazują właściwości redukujące i reagowałyby z KMnO4. Ich obecność w przesączu uniemożliwiłaby potwierdzenie tą próbą obecności jonów azotanowych(III), które również redukują manganiany(VII).

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wyjaśnienie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

SO32−, podobnie jak NO2−, jest reduktorem i odbarwia zakwaszony manganian(VII). Gdyby pozostał w przesączu, dodatni wynik można byłoby otrzymać także bez azotanów(III).

Próba nie pozwalałaby więc przypisać obserwacji właśnie NO2−. Etap strącania i sączenia usuwa ten czynnik zakłócający, zwiększając selektywność analizy. Uzasadnienie musi wskazać podobną reaktywność obu jonów oraz jej skutek dla identyfikacji, a nie tylko ogólnie powiedzieć, że obecność innych soli przeszkadza.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Jony siarczanowe(IV) także wykazują właściwości redukujące i reagowałyby z KMnO4. Ich obecność w przesączu uniemożliwiłaby potwierdzenie tą próbą obecności jonów azotanowych(III), które również redukują manganiany(VII).

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_05_glowny_09.4

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania