Zadanie 7 — maj 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Hydroliza substancji A w środowisku kwasowym przebiega zgodnie ze schematem:

A → B + C

Warunki hydrolizy: H+/H2O.

Wykonano doświadczenie, podczas którego badano szybkość tej reakcji. Przygotowano

wodny roztwór substancji A o stężeniu0,10 mol ∙dm−3, który zakwaszono kwasem solnym,

iutrzymywanotemperaturęroztworurówną25 °C.Co30minutmierzonostężenie

substancjiA w tym roztworze. Wyniki pomiarów przedstawiono na poniższym wykresie.

Zadanie 7 — materiał graficzny CKE, s. 8, element 1.

mol ∙ dmStężenie substancji A,−3

Czas, min

Na podstawie: P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Warszawa 2007.

ObliczłącznestężeniemolowesubstancjiB i substancji Cw chwili𝒕= 𝟐𝟓𝟓 𝐦𝐢𝐧

opisanegodoświadczenia.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj z krzywej stężenie A dla 255 min, a następnie oblicz jego ubytek.

Podpowiedź 2

Z każdego zużytego A powstają dwa produkty, B i C, w równych ilościach.

Podpowiedź 3

Pomnóż 0,100−0,040 przez dwa. Wynik to 0,12 mol·dm−3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

W 255. minucie c(A) = 0,040 mol · dm−3. Ubyło 0,100 − 0,040 = 0,060 mol · dm−3. Łączne stężenie B i C: 2 · 0,060 = 0,12 mol · dm−3.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne obliczenie łącznego stężenia molowego substancji B i substancji C

w 𝟐𝟓𝟓 minucie doświadczenia oraz podanie wyniku z poprawną jednostką.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z wykresu w chwili 255 min odczytujemy c(A) około 0,040 mol·dm−3. Ubyło więc 0,100−0,040 = 0,060 mol·dm−3 substratu. Ze schematu jeden mol A daje po jednym molu B i C, dlatego każdy produkt ma stężenie 0,060 mol·dm−3.

Łączne stężenie wynosi 0,120 mol·dm−3. Nie podajemy wyłącznie ubytku A, bo pytanie dotyczy sumy dwóch produktów. Obliczenie zakłada stałą objętość mieszaniny przyjętą w tym doświadczeniu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

W 255. minucie c(A) = 0,040 mol · dm−3. Ubyło 0,100 − 0,040 = 0,060 mol · dm−3. Łączne stężenie B i C: 2 · 0,060 = 0,12 mol · dm−3.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_05_glowny_07

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania