Źródło
Informacja do zadań 27.
Aminokwasy, które w cząsteczkach zawierają pierwszorzędową grupę aminową, ulegają
reakcji z kwasem azotowym(III). Tę przemianę ilustruje schemat:

Na podstawie: L. Kłyszejko-Stefanowicz, Ćwiczenia rachunkowe z biochemii, Warszawa 2011.
Aminokwasy zawierające w cząsteczkach pierścień aromatyczny reagują z kwasem
azotowym(V). Przebieg reakcji tyrozyny z kwasem azotowym(V) przedstawia równanie:

Na podstawie: A. Polanowski, Laboratorium z biochemii, Wrocław 2011.
Pewien aminokwas poddano działaniu kwasu azotowego(III). Produktem organicznym tej
przemiany jest kwas 2-hydroksy-3-fenylopropanowy.
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) aminokwasu, który poddano reakcji z kwasem azotowym(III).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przeprowadź rozumowanie wstecz: HNO2 zamienia NH2 w OH bez zmiany łańcucha.
Podpowiedź 2
Odtwórz NH2 przy drugim węglu kwasu. Grupa fenylowa pozostaje przy trzecim.
Podpowiedź 3
Narysuj fenyloalaninę, z grupą benzylową jako podstawnikiem przy węglu α.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego).
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zamiana pierwszorzędowej grupy aminowej na OH nie zmienia szkieletu węglowego aminokwasu. Cofając reakcję, w kwasie 2-hydroksy-3-fenylopropanowym zastępujemy OH przy C2 grupą NH2. Otrzymujemy fenyloalaninę, czyli kwas 2-amino-3-fenylopropanowy.
Między pierścieniem fenylowym a atomem Cα pozostaje grupa metylenowa. Nie przyłączaj pierścienia bezpośrednio do Cα ani nie umieszczaj NH2 w pierścieniu: dawałoby to inny związek. Narysuj wymagany wzór, a nazwę wykorzystaj do kontroli położenia podstawników.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
