Zadanie 27.2 — czerwiec 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 27.

Aminokwasy, które w cząsteczkach zawierają pierwszorzędową grupę aminową, ulegają

reakcji z kwasem azotowym(III). Tę przemianę ilustruje schemat:

Informacja wspólna 27 — materiał graficzny CKE, s. 24, element 1.

Na podstawie: L. Kłyszejko-Stefanowicz, Ćwiczenia rachunkowe z biochemii, Warszawa 2011.

Aminokwasy zawierające w cząsteczkach pierścień aromatyczny reagują z kwasem

azotowym(V). Przebieg reakcji tyrozyny z kwasem azotowym(V) przedstawia równanie:

Informacja wspólna 27 — materiał graficzny CKE, s. 24, element 2.

Na podstawie: A. Polanowski, Laboratorium z biochemii, Wrocław 2011.

Pewien aminokwas poddano działaniu kwasu azotowego(III). Produktem organicznym tej

przemiany jest kwas 2-hydroksy-3-fenylopropanowy.

Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) aminokwasu, który poddano reakcji z kwasem azotowym(III).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przeprowadź rozumowanie wstecz: HNO2 zamienia NH2 w OH bez zmiany łańcucha.

Podpowiedź 2

Odtwórz NH2 przy drugim węglu kwasu. Grupa fenylowa pozostaje przy trzecim.

Podpowiedź 3

Narysuj fenyloalaninę, z grupą benzylową jako podstawnikiem przy węglu α.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wzór półstrukturalny fenyloalaniny.

Zasady oceniania

1 pkt – napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego).

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Zamiana pierwszorzędowej grupy aminowej na OH nie zmienia szkieletu węglowego aminokwasu. Cofając reakcję, w kwasie 2-hydroksy-3-fenylopropanowym zastępujemy OH przy C2 grupą NH2. Otrzymujemy fenyloalaninę, czyli kwas 2-amino-3-fenylopropanowy.

Między pierścieniem fenylowym a atomem Cα pozostaje grupa metylenowa. Nie przyłączaj pierścienia bezpośrednio do Cα ani nie umieszczaj NH2 w pierścieniu: dawałoby to inny związek. Narysuj wymagany wzór, a nazwę wykorzystaj do kontroli położenia podstawników.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wzór półstrukturalny fenyloalaniny.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_06_dodatkowy_27.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania