Źródło
Informacja do zadań 25–26.
Detergenty to związki, których cząsteczki są zbudowane z części hydrofilowej oraz z części
hydrofobowej. Obecnie powszechnie stosowanymi detergentami są alkilobenzenosulfoniany.
Przykładem takiego detergentu jest alkilobenzenosulfonian sodu, który otrzymuje się w trzech
etapach – co zilustrowano na schemacie:

RCH=CHRꞌ to alken o 10–14 atomach węgla w cząsteczce i o nierozgałęzionym łańcuchu,
a R i Rꞌ są grupami alkilowymi.
Na podstawie: H. Hart i in., Chemia organiczna, Warszawa 2008.
Zaznacz w podanym poniżej wzorze detergentu fragment hydrofobowy.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Podziel strukturę na węglowodorowy ogon i jonową głowę. Zastanów się, do której części należy pierścień.
Podpowiedź 2
Hydrofobowy jest zarówno łańcuch alkilowy, jak i benzen. Sulfonian odpowiada za hydrofilowość.
Podpowiedź 3
Obejmij zaznaczeniem cały fragment węglowodorowy z pierścieniem, wyłączając SO3− i Na+.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne zaznaczenie fragmentu hydrofobowego detergentu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Część hydrofobowa detergentu to fragment o małym powinowactwie do wody: długi łańcuch alkilowy wraz z pierścieniem benzenowym. Zaznacz obie te części jako jeden obszar, pozostawiając grupę sulfonianową poza zaznaczeniem.
Naładowana grupa sulfonianowa stanowi hydrofilową głowę, która oddziałuje z wodą. Taki podział wyjaśnia możliwość otaczania tłuszczu przez detergent: węglowodorowy fragment kieruje się do fazy niepolarnej. Nie ograniczaj zaznaczenia wyłącznie do prostego łańcucha, pomijając niepolarny pierścień.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
