Zadanie 24.1 — czerwiec 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 24.

Poniżej przedstawiono schemat ciągu przemian chemicznych (reakcje 1.–3.), w wyniku których z etylobenzenu otrzymano keton (związek B).

CKE: etylobenzen, chlorowanie Cl2 i światło, następnie KOH i woda, następnie K2Cr2O7 i H+; zachowana numeracja reakcji 1–3.

Uzupełnij tabelę. Określ typ (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm

(elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji 1. i 2.

 

Reakcja 1.

Reakcja 2.

Typ reakcji

 

Mechanizm reakcji

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj warunki Cl2/światło oraz KOH/woda. W obu etapach dochodzi do wymiany podstawnika.

Podpowiedź 2

Pierwsza wymiana przebiega rodnikowo, druga z udziałem nukleofilu OH−.

Podpowiedź 3

Wpisz dla 1 substytucję rodnikową, a dla 2 substytucję nukleofilową.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Reakcja 1.Reakcja 2.
Typ reakcjisubstytucjasubstytucja
Mechanizm reakcjirodnikowynukleofilowy

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Reakcja 1 zachodzi z Cl2 pod wpływem światła, więc jest rodnikową substytucją H w łańcuchu bocznym etylobenzenu. Późniejsze otrzymanie ketonu wskazuje, że chlorowanie prowadzi do pochodnej benzylowej, z której w etapie 2 powstaje alkohol drugorzędowy.

Wodny KOH zastępuje Cl przez OH, dlatego reakcja 2 jest substytucją nukleofilową. W obu kolumnach typ to „substytucja”, a mechanizmy odpowiednio „rodnikowy” i „nukleofilowy”. Nie przypisuj eliminacji drugiemu etapowi, skoro schemat podaje wodę i alkohol jako produkt.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Reakcja 1.Reakcja 2.
Typ reakcjisubstytucjasubstytucja
Mechanizm reakcjirodnikowynukleofilowy
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_06_dodatkowy_24.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania