Źródło
Informacja do zadań 21.
W celu otrzymania bromoalkanu o wzorze sumarycznym C5H11Br przeprowadzono reakcję
alkoholu alifatycznego z halogenkiem fosforu(III). Reakcja przebiega zgodnie ze schematem,
w którym R to grupa alkilowa, a X – atom halogenu:

W cząsteczkach otrzymanej bromopochodnej występują:
• drugorzędowy asymetryczny atom węgla
• trzeciorzędowy atom węgla.
Na podstawie: K.H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007.
Uwaga redakcyjna. Bilans schematu wynosi 3 R–OH + PX₃ → 3 R–X + H₃PO₃.
Uzupełnij poniższy schemat tak, aby przedstawiał budowę obu enancjomerów opisanej bromopochodnej.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Połącz rozgałęziony szkielet C5 z drugorzędowym węglem mającym cztery różne podstawniki.
Podpowiedź 2
Przy centrum umieść H, Br, grupę metylową i izopropylową. To 2-bromo-3-metylobutan.
Podpowiedź 3
W obu szablonach wpisz izopropyl u góry, H przy kreskach i CH₃ na pełnym klinie. Br trafia na boczne wiązanie w płaszczyźnie, odpowiednio po lewej i po prawej.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnych wzorów obu enancjomerów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W 2-bromo-3-metylobutanie centrum stereogeniczne jest połączone z H, Br, grupą metylową i izopropylową. W obu podanych szablonach wpisz izopropyl u góry, H na wiązaniu kreskowanym, a CH₃ na klinie pełnym.
Br jest na bocznym wiązaniu w płaszczyźnie: z lewej w pierwszym szablonie i z prawej w drugim. Szablony wyznaczają już lustrzane kierunki. Zamiana dwóch grup byłaby sposobem na odwrócenie konfiguracji przy dwóch identycznie ustawionych szablonach.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
