Zadanie 16.1 — czerwiec 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 16.

Badano reakcje pewnej próbki metalicznego chromu z kwasem solnym w różnych warunkach.

Przebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie:

Informacja wspólna 16 — materiał graficzny CKE, s. 14, element 1.

… Probówka 1 … Probówka 2.

W probówce 1. użyto odtlenionego kwasu solnego, czyli takiego, w którym praktycznie nie ma

rozpuszczonego tlenu. Dodatkowo na powierzchni roztworu umieszczono warstwę oleju.

W takich warunkach chrom reaguje zgodnie z równaniem:

Cr + 2H+→ Cr2++ H2

Na poniższym schemacie przedstawiono roztwory otrzymane w probówkach 1. i 2.

Informacja wspólna 16 — materiał graficzny CKE, s. 14, element 2.

… Probówka 1 … Probówka 2.

Po całkowitym roztworzeniu chromu w probówce 1. usunięto warstwę oleju i zaobserwowano,

że roztwór stopniowo zmieniał barwę, aż uzyskał kolor taki sam jak kolor roztworu

w probówce 2. Podczas stopniowej zmiany barwy nie obserwowano wydzielania gazu.

Uzupełnij równanie reakcji. Napisz:

• wzór brakującego reagenta

• odpowiednie współczynniki stechiometryczne.

….. Cr2++ … + … H+ → … Cr3+ + … H2O
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Po zdjęciu warstwy oleju pojawia się dostęp do tlenu. Reagują jony Cr2+, nie pozostały metal.

Podpowiedź 2

Cztery Cr2+ oddają łącznie cztery elektrony, potrzebne do redukcji O2 do wody w kwasie.

Podpowiedź 3

Wpisz O2 i współczynniki 4, 1, 4, 4, 2.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

4Cr2+ + O2 + 4H+ → 4Cr3+ + 2H2O

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz dobranie poprawnych

współczynników stechiometrycznych.

1 pkt – poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz błędne dobranie albo brak

współczynników stechiometrycznych.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po usunięciu oleju do roztworu dociera tlen z powietrza. Cr2+ oddaje po jednym elektronie i przechodzi w Cr3+, a O2 przyjmuje cztery elektrony w środowisku kwaśnym, tworząc wodę.

Równanie to 4Cr2+ + O2 + 4H+ → 4Cr3+ + 2H2O. Brak wydzielania gazu jest zgodny z redukcją tlenu, a nie z powstawaniem wodoru. Zmiana barwy nie wymaga obecności resztek metalicznego chromu, ponieważ reagują już rozpuszczone jony Cr2+.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

4Cr2+ + O2 + 4H+ → 4Cr3+ + 2H2O
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_06_dodatkowy_16.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania