Źródło
Informacja do zadań 16.
Badano reakcje pewnej próbki metalicznego chromu z kwasem solnym w różnych warunkach.
Przebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie:

… Probówka 1 … Probówka 2.
W probówce 1. użyto odtlenionego kwasu solnego, czyli takiego, w którym praktycznie nie ma
rozpuszczonego tlenu. Dodatkowo na powierzchni roztworu umieszczono warstwę oleju.
W takich warunkach chrom reaguje zgodnie z równaniem:
Na poniższym schemacie przedstawiono roztwory otrzymane w probówkach 1. i 2.

… Probówka 1 … Probówka 2.
Po całkowitym roztworzeniu chromu w probówce 1. usunięto warstwę oleju i zaobserwowano,
że roztwór stopniowo zmieniał barwę, aż uzyskał kolor taki sam jak kolor roztworu
w probówce 2. Podczas stopniowej zmiany barwy nie obserwowano wydzielania gazu.
Uzupełnij równanie reakcji. Napisz:
• wzór brakującego reagenta
• odpowiednie współczynniki stechiometryczne.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Po zdjęciu warstwy oleju pojawia się dostęp do tlenu. Reagują jony Cr2+, nie pozostały metal.
Podpowiedź 2
Cztery Cr2+ oddają łącznie cztery elektrony, potrzebne do redukcji O2 do wody w kwasie.
Podpowiedź 3
Wpisz O2 i współczynniki 4, 1, 4, 4, 2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz dobranie poprawnych
współczynników stechiometrycznych.
1 pkt – poprawne napisanie wzoru brakującego reagenta oraz błędne dobranie albo brak
współczynników stechiometrycznych.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po usunięciu oleju do roztworu dociera tlen z powietrza. Cr2+ oddaje po jednym elektronie i przechodzi w Cr3+, a O2 przyjmuje cztery elektrony w środowisku kwaśnym, tworząc wodę.
Równanie to 4Cr2+ + O2 + 4H+ → 4Cr3+ + 2H2O. Brak wydzielania gazu jest zgodny z redukcją tlenu, a nie z powstawaniem wodoru. Zmiana barwy nie wymaga obecności resztek metalicznego chromu, ponieważ reagują już rozpuszczone jony Cr2+.