Źródło
Informacja do zadań 13–15.
Roztwory zawierające porównywalne stężenia kwasu Brønsteda i zasady z nim sprzężonej są
nazywane roztworami buforowymi. Wartość pH buforu nieznacznie się zmienia podczas
dodawania niewielkich ilości mocnych kwasów lub mocnych zasad. Działanie buforu pH
polega na tym, że po dodaniu niewielkich ilości mocnego kwasu składnik buforu będący
zasadą Brønsteda reaguje z jonami H3O+, a po dodaniu mocnej zasady kwas Brønsteda
reaguje z jonami OH−. Stężenie jonów H3O+ w roztworze buforowym zmienia się zgodnie
z równaniem:
[H3O+] = Ka ∙ ck
cs
gdzie: ck – stężenie kwasu Brønsteda w roztworze buforowym, cs– stężenie zasady
Brønsteda w roztworze buforowym.
Bufor mrówczanowy jest wodnym roztworem zawierającym kwas mrówkowy (metanowy) i sól
tego kwasu i mocnej zasady.
Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji, które zachodzą w buforze mrówczanowym po dodaniu niewielkiej ilości mocnego kwasu (równanie I) i mocnej zasady (równanie II).
Równanie I:
Równanie II:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
W buforze zasada sprzężona zużywa dodany kwas, a słaby kwas zużywa dodaną zasadę.
Podpowiedź 2
Po H3O+ powstaje więcej HCOOH; po OH− więcej HCOO−. W obu przypadkach tworzy się woda.
Podpowiedź 3
Zapisz protonowanie mrówczanu przez H3O+ oraz HCOOH + OH− → HCOO− + H2O.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie jednego z równań reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Bufor zawiera kwas mrówkowy i sprzężony z nim anion mrówczanowy. Po dodaniu mocnego kwasu anion wiąże H3O+, tworząc słaby kwas i wodę. Po dodaniu mocnej zasady kwas mrówkowy oddaje proton OH−, tworząc mrówczan i wodę.
Obie reakcje zmniejszają ilość wprowadzonych jonów odpowiedzialnych za gwałtowną zmianę pH. Zapisz równania jonowe skrócone zgodne z kluczem; kation soli buforowej pomijamy. Działanie jest ograniczone ilością składników, dlatego zadanie mówi o niewielkich dodatkach mocnego kwasu lub zasady.