Źródło
Informacja do zadań 07.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym na stały tlenek manganu(IV) podziałano gorącym
kwasem solnym. Wydzielający się chlor wprowadzono do probówki, w której znajdował się
wodny roztwór pewnej soli. Przebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie.

Do tak powstałego roztworu po ściance probówki wprowadzono chloroform. To spowodowało
utworzenie dwóch warstw: górnej – o zabarwieniu brunatnym – i dolnej, bezbarwnej.
Następnie zawartość probówki dokładnie wymieszano i pozostawiono do powtórnego
rozdzielenia warstw. Po rozwarstwieniu cieczy warstwa górna była żółtopomarańczowa,
a dolna zabarwiła się na fioletoworóżowo.
Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących podczas przebiegu doświadczenia:
• w kolbie
• w probówce.
Równanie reakcji zachodzącej w kolbie:
Równanie reakcji zachodzącej w probówce:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel reakcję wytwarzania chloru od reakcji chloru z jodkami. W pierwszej chlorki nie są jonami obserwatorowymi.
Podpowiedź 2
Zbilansuj redukcję Mn(IV) do Mn(II) oraz utlenienie dwóch Cl−. W probówce redukuje się Cl2.
Podpowiedź 3
Napisz MnO2 + 4H+ + 2Cl− → Mn2+ + Cl2 + 2H2O oraz Cl2 + 2I− → 2Cl− + I2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W kolbie MnO2 utlenia chlorki do Cl2, sam redukując mangan z IV do II. Równanie jonowe to MnO2 + 4H+ + 2Cl− → Mn2+ + Cl2 + 2H2O. Cl− nie wolno tutaj skreślić jako obserwatora, ponieważ rzeczywiście ulega utlenieniu.
W probówce chlor utlenia jodki: Cl2 + 2I− → 2Cl− + I2. Sprawdź bilans ładunku +2 w pierwszej reakcji i −2 w drugiej. Ekstrakcja do chloroformu nie wymaga dopisywania go jako reagenta chemicznego.