Zadanie 1 — czerwiec 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Dwa pierwiastki oznaczone umownie literami A i X należą do jednego bloku konfiguracyjnego.

Pierwiastek A leży w drugim okresie układu okresowego pierwiastków, a pierwiastek X –

w trzecim. Wiadomo, że w stanie podstawowym:

• atomy obu tych pierwiastkówmają po jednym niesparowanym elektronie

• liczba elektronów walencyjnych atomu X jest większa niż liczba elektronów walencyjnych

atomu A.

Uzupełnij tabelę. Wpisz symbol pierwiastka A i symbol pierwiastka X oraz symbol bloku

konfiguracyjnego, do którego należą te pierwiastki.

 

Pierwiastek A

Pierwiastek X

Symbol pierwiastka

Symbol bloku konfiguracyjnego

 
  
 
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpatrz pierwiastki drugiego i trzeciego okresu z jednym niesparowanym elektronem. Muszą należeć do tego samego bloku.

Podpowiedź 2

Lit i sód mają tyle samo elektronów walencyjnych, więc nie pasują. W bloku p porównaj bor i chlor.

Podpowiedź 3

Wpisz B jako A, Cl jako X oraz p jako wspólny blok.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

PierwiastekSymbolBlok
AB (bor)p
XCl (chlor)p

Zasady oceniania

1 pkt – napisanie poprawnych symboli (lub nazw) pierwiastków oraz poprawnego symbolu

bloku konfiguracyjnego.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Jeden niesparowany elektron w drugim okresie mogą mieć m.in. Li, B i F, a w trzecim Na, Al i Cl. Wspólny blok s dawałby parę Li i Na o tej samej liczbie elektronów walencyjnych, co odpada.

W bloku p bor ma trzy elektrony walencyjne, a chlor siedem i oba mają jeden niesparowany elektron. Para B i Cl spełnia więc warunek większej liczby elektronów walencyjnych X. Wpisujemy A — B, X — Cl i blok p dla obu. Nie porównujemy całkowitej liczby elektronów zamiast walencyjnych.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

PierwiastekSymbolBlok
AB (bor)p
XCl (chlor)p
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_06_dodatkowy_01

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania