Zadanie 28.2 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 28.

W jednej z metod syntezy 𝛼-aminokwasów pierwszym etapem jest reakcja kwasu

karboksylowego z bromem. W obecności fosforu i w odpowiednich warunkach jeden

z atomów wodoru przy atomie węgla 𝛼 w cząsteczce kwasu jest zastępowany przez

atom bromu. W drugim etapie, pod działaniem stężonego wodnego roztworu amoniaku,

następuje wymiana atomu bromu na grupę aminową. W efekcie powstaje sól amonowa

odpowiedniego aminokwasu.

Przeprowadzono ciąg przemian, w wyniku których z kwasu propanowego (propionowego)

powstał związek B.

Informacja do zadania 28. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

nadmiar NH3 (aq)

kwas propanowy związek A związek B

reakcja 2.

Związek A reaguje z amoniakiem w stosunku molowym 𝑛A ∶𝑛NH3 = 1 ∶3 (reakcja 2.).

Napisz w formie jonowej równanie reakcji 2.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Uwzględnij nie tylko wymianę Br na NH2, lecz także kwasowość COOH i wiązanie wydzielanego HBr.

Podpowiedź 2

Po prawej powinny znaleźć się anion alaninianu, dwa NH4+ oraz Br−.

Podpowiedź 3

Zapisz kwas 2-bromopropanowy + 3NH3 → alaninian− + 2NH4+ + Br−, stosując poprawny wzór półstrukturalny anionu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 33.Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 33.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Trzy NH3 pełnią w sumie trzy role: dostarczają azotu nowej grupy NH2, wiążą proton uwolniony przy podstawieniu Br i zobojętniają COOH. Produktem organicznym jest anion alaninianowy z NH2 przy C2 i COO− na końcu. Obok niego powstają 2NH4+ oraz Br−.

Suma ładunków produktów −1+2−1 wynosi zero, jak po stronie obojętnych substratów. Wzór kwasu 2-bromopropanowego i 3NH3 umieszczamy po lewej. Nie pozostawiamy wolnego aminokwasu z COOH w nadmiarze amoniaku, skoro opis wymaga soli amonowej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 33.Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 33.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_28.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania