Źródło
Informacja do zadania 28.
W jednej z metod syntezy 𝛼-aminokwasów pierwszym etapem jest reakcja kwasu
karboksylowego z bromem. W obecności fosforu i w odpowiednich warunkach jeden
z atomów wodoru przy atomie węgla 𝛼 w cząsteczce kwasu jest zastępowany przez
atom bromu. W drugim etapie, pod działaniem stężonego wodnego roztworu amoniaku,
następuje wymiana atomu bromu na grupę aminową. W efekcie powstaje sól amonowa
odpowiedniego aminokwasu.
Przeprowadzono ciąg przemian, w wyniku których z kwasu propanowego (propionowego)
powstał związek B.

nadmiar NH3 (aq)
kwas propanowy związek A związek B
reakcja 2.
Związek A reaguje z amoniakiem w stosunku molowym 𝑛A ∶𝑛NH3 = 1 ∶3 (reakcja 2.).
Napisz w formie jonowej równanie reakcji 2.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Uwzględnij nie tylko wymianę Br na NH2, lecz także kwasowość COOH i wiązanie wydzielanego HBr.
Podpowiedź 2
Po prawej powinny znaleźć się anion alaninianu, dwa NH4+ oraz Br−.
Podpowiedź 3
Zapisz kwas 2-bromopropanowy + 3NH3 → alaninian− + 2NH4+ + Br−, stosując poprawny wzór półstrukturalny anionu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Trzy NH3 pełnią w sumie trzy role: dostarczają azotu nowej grupy NH2, wiążą proton uwolniony przy podstawieniu Br i zobojętniają COOH. Produktem organicznym jest anion alaninianowy z NH2 przy C2 i COO− na końcu. Obok niego powstają 2NH4+ oraz Br−.
Suma ładunków produktów −1+2−1 wynosi zero, jak po stronie obojętnych substratów. Wzór kwasu 2-bromopropanowego i 3NH3 umieszczamy po lewej. Nie pozostawiamy wolnego aminokwasu z COOH w nadmiarze amoniaku, skoro opis wymaga soli amonowej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

