Źródło
Informacja do zadania 28.
W jednej z metod syntezy 𝛼-aminokwasów pierwszym etapem jest reakcja kwasu
karboksylowego z bromem. W obecności fosforu i w odpowiednich warunkach jeden
z atomów wodoru przy atomie węgla 𝛼 w cząsteczce kwasu jest zastępowany przez
atom bromu. W drugim etapie, pod działaniem stężonego wodnego roztworu amoniaku,
następuje wymiana atomu bromu na grupę aminową. W efekcie powstaje sól amonowa
odpowiedniego aminokwasu.
Przeprowadzono ciąg przemian, w wyniku których z kwasu propanowego (propionowego)
powstał związek B.

nadmiar NH3 (aq)
kwas propanowy związek A związek B
reakcja 2.
Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji 1. Zastosuj wzory półstrukturalne
(grupowe) związków organicznych.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oznacz węgiel α, czyli sąsiadujący z węglem grupy COOH.
Podpowiedź 2
Podstaw jeden H przy C2 przez Br. Drugi atom bromu tworzy HBr.
Podpowiedź 3
Narysuj kwas propanowy + Br2 → kwas 2-bromopropanowy + HBr, z fosforem nad strzałką.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Pierwszy etap to bromowanie w pozycji α kwasu propanowego w obecności fosforu. Jeden wodór przy C2, sąsiadującym z COOH, zostaje zastąpiony przez Br. Powstaje kwas 2-bromopropanowy oraz HBr, z jednej cząsteczki Br2 na cząsteczkę kwasu.
Grupa COOH i trzywęglowy szkielet pozostają zachowane. Narysuj oba związki organiczne i zaznacz P jako warunek. Nie umieszczaj bromu przy końcowym C3, ponieważ nie odpowiadałoby to opisanej selektywności α.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
