Zadanie 27.3 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 27.

Informacja do zadania 27. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.

Próbkę oktopaminy wprowadzono do zakwaszonego roztworu azotanu(III) potasu. W wyniku

reakcji wydzielił się bezbarwny, niepalny gaz o masie molowej równej 28 g ∙mol−1.

Otrzymany w warunkach doświadczenia organiczny produkt X opisanej reakcji –

wprowadzony do probówki zawierającej świeżo strącony osad wodorotlenku miedzi(II)

i nadmiar zasady – spowodował roztworzenie osadu i powstanie klarownego roztworu barwy

ciemnoniebieskiej (szafirowej).

Uzupełnij schemat tak, aby powstało w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w której otrzymano organiczny produkt X. Napisz wzory brakujących produktów.

Zadanie 27.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

+ … + H3O+

produkt organiczny X gaz

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Gaz jest niepalny i ma M = 28 g·mol−1. Reakcja aminy z HNO2 może wydzielać azot.

Podpowiedź 2

Zastąp końcową grupę aminową przez OH. Sąsiednie alkoholowe OH uzasadnią próbę z Cu(OH)2.

Podpowiedź 3

Narysuj produkt z dwiema sąsiednimi OH w łańcuchu bocznym i wpisz N2 jako gaz, zachowując podane H3O+.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 27.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 32.Odpowiedź CKE 27.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 32.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie wzoru produktu organicznego oraz wzoru gazu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kwas azotowy(III) przekształca pierwszorzędową alifatyczną grupę aminową w alkoholową, z wydzieleniem N2. W warunkach kwaśnych substrat na schemacie ma grupę NH3+, a w produkcie organicznym pojawia się w tym miejscu OH. Powstają dwie sąsiednie alkoholowe OH, co wyjaśnia szafirowy kompleks z Cu(OH)2.

Fenolowa OH i pierścień pozostają zachowane. Gaz o masie molowej 28 g·mol−1 to N2, nie CO. Uwzględnij H3O+ już umieszczone w schemacie i nie dopisuj produktów sprzecznych z jego bilansem.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 27.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 32.Odpowiedź CKE 27.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 32.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_27.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania