Zadanie 21 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 20–22.

Informacja do zadań 20–22. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 24.Informacja do zadań 20–22. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 24.

Ten związek reaguje z bromem zarówno pod wpływem światła, jak i w obecności żelaza.

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2018.

Napisz równanie reakcji monobromowania p-ksylenu pod wpływem światła. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Dwie grupy metylowe p-ksylenu są równocenne. Światło kieruje reakcję do łańcucha bocznego.

Podpowiedź 2

Jedna CH3 przechodzi w CH2Br. Drugi atom Br z Br2 tworzy HBr.

Podpowiedź 3

Narysuj p-ksylen + Br2 → pochodna z CH3 i CH2Br w położeniu para + HBr, ze światłem nad strzałką.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Światło inicjuje bromowanie rodnikowe jednej z równocennych grup metylowych p-ksylenu. Jeden H zostaje zastąpiony przez Br, więc produkt ma jedną grupę bromometylową i drugą niezmienioną metylową w położeniu para.

Równanie obejmuje jedną cząsteczkę Br2 oraz HBr jako drugi produkt. Zaznacz światło nad strzałką i zachowaj aromatyczny pierścień. Monobromowanie oznacza wprowadzenie jednego atomu Br do cząsteczki organicznej, nie zużycie pojedynczego atomu bromu jako samodzielnego substratu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania