Zadanie 18 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 18–19.

Informacja do zadań 18–19. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

najwyższej rzędowości. Odstępstwa od tej reguły obserwuje się w reakcjach addycji wody

przebiegających z udziałem wodorku boru (BH3) i nadtlenku wodoru (H2O2) w obecności jonów

wodorotlenkowych (OH−). Takie postępowanie pozwala uzyskać alkohol, który jest produktem

reakcji przebiegającej niezgodnie z regułą Markownikowa.

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2018.

Uzupełnij poniższe schematy. Napisz w każdym z nich:

• wzór półstrukturalny (grupowy) alkenu – organicznego substratu przemiany

• niezbędne warunki prowadzenia procesu.

Zadanie 18 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.Zadanie 18 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Cofnij hydratację, odtwarzając C=C przy węglu z OH. Porównaj rzędowość powstających alkoholi.

Podpowiedź 2

Pierwszy schemat wymaga katalizy kwasowej, drugi hydroborowania i utleniania w środowisku zasadowym.

Podpowiedź 3

Narysuj 3-etylopent-2-en z H+ oraz 2-metylobut-1-en z etapami BH3, następnie H2O2/OH−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 18 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch schematów.

1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego schematu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Pierwszy alkohol ma OH przy węglu połączonym z trzema grupami etylowymi. Odtwarzając wiązanie podwójne do sąsiedniego węgla otrzymujemy 3-etylopent-2-en; hydratację prowadzimy w kwasie, zgodnie z regułą Markownikowa. Drugi produkt to 2-metylobutan-1-ol, z OH przy końcowym węglu.

Odpowiada mu 2-metylobut-1-en, ale konieczna jest metoda przeciwna regule Markownikowa: najpierw BH3, potem H2O2 w środowisku OH−. Uzupełnij zarówno wzory alkenów, jak i warunki obu schematów. Woda bez wskazania właściwej metody nie rozstrzyga regioselektywności.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 18 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_18

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania