Źródło
Informacja do zadania 16.
Tylko jeden z dwóch metali, oznaczonych umownie symbolami X i E, ma ujemną wartość
potencjału standardowego półogniwa. Przeprowadzono doświadczenie przedstawione na

W dwóch probówkach zaobserwowano zmiany świadczące o przebiegu reakcji chemicznych.
Przeprowadzono – analogiczne do opisanego w informacji wprowadzającej – doświadczenie
z tą różnicą, że do probówki III wprowadzono metal X zamiast metalu E.
Rozstrzygnij, czy wprowadzenie do probówki z roztworem HCl metalu X zamiast metalu E pozwoliło zaobserwować objawy reakcji w dwóch probówkach. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wykorzystaj znak potencjału X ustalony z poprzednich obserwacji. HCl jest kwasem nieutleniającym.
Podpowiedź 2
Metal o potencjale dodatnim względem wodoru nie redukuje H+ do H2 w tym doświadczeniu.
Podpowiedź 3
Odpowiedz „nie”: po zmianie probówka III nie reaguje, więc objawy pozostają tylko w I.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozstrzygnięcie: nie
Przykładowe uzasadnienia:
• (W początkowym doświadczeniu zaobserwowano objawy reakcji w dwóch probówkach,
a to oznacza, że) dodatnią wartość potencjału standardowego półogniwa ma metal X –
więc metal ten nie będzie reagował z kwasem nieutleniającym, jakim jest kwas solny.
ALBO
• W takim przypadku zajdzie tylko reakcja w probówce I, ponieważ metal X ma dodatnią
wartość potencjału standardowego półogniwa.
ALBO
• W probówce III nie zajdzie reakcja, ponieważ metal X jest mniej aktywny od wodoru.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie rozstrzygnięcia i poprawne napisanie uzasadnienia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W pierwotnym doświadczeniu E reagował w probówce I z X2+ oraz w III z HCl. X ma dodatni potencjał standardowy i jest mniej aktywny od wodoru, więc nie wypiera H2 z nieutleniającego kwasu solnego. Po zastąpieniu E przez X w probówce III ta reakcja znika.
Nadal reaguje tylko probówka I, a nie dwie. Odpowiadamy „nie” i uzasadniamy położeniem X względem wodoru lub znakiem jego potencjału. Sama informacja, że użyto innego metalu, nie stanowi uzasadnienia.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozstrzygnięcie: nie
Przykładowe uzasadnienia:
• (W początkowym doświadczeniu zaobserwowano objawy reakcji w dwóch probówkach,
a to oznacza, że) dodatnią wartość potencjału standardowego półogniwa ma metal X –
więc metal ten nie będzie reagował z kwasem nieutleniającym, jakim jest kwas solny.
ALBO
• W takim przypadku zajdzie tylko reakcja w probówce I, ponieważ metal X ma dodatnią
wartość potencjału standardowego półogniwa.
ALBO
• W probówce III nie zajdzie reakcja, ponieważ metal X jest mniej aktywny od wodoru.