Zadanie 11.2 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 11.

Stop znany powszechnie jako ZnAl składa się z glinu, cynku oraz niewielkiego dodatku

miedzi. Po wprowadzeniu próbki tego stopu do nadmiaru wodnego stężonego roztworu

wodorotlenku sodu zachodzą reakcje, których równania przedstawiono poniżej.

2Al + 6H2O + 2NaOH → 2Na[Al(OH)4] + 3H2
Zn + 2H2O + 2NaOH → Na2[Zn(OH)4] + H2

Na podstawie: R.J.H. Wanhill, T. Hattenberg, Technical Report, Amsterdam 2005.

Po reakcji stopu ZnAl z nadmiarem wodorotlenku sodu otrzymano mieszaninę

niejednorodną.

Spośród czynności, których nazwy podano poniżej, wybierz tę, którą należy wykonać jako pierwszą w celu wyodrębnienia z mieszaniny poreakcyjnej tej substancji, która występuje w innej fazie niż produkty zachodzących reakcji. Podkreśl jej nazwę.

odparowanie pod wyciągiem … sączenie … destylacja … krystalizacja

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, który składnik stopu pozostał nieprzereagowany i w jakiej fazie występuje.

Podpowiedź 2

Miedź jest stała, produkty Al i Zn są rozpuszczone. Potrzebna jest metoda oddzielająca ciało stałe od cieczy.

Podpowiedź 3

Zaznacz sączenie, aby oddzielić metaliczną miedź od roztworu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 11.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny wybór metody rozdziału mieszaniny.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po roztworzeniu Al i Zn pozostaje metaliczna miedź jako faza stała, a produkty kompleksowe znajdują się w roztworze. Pierwszą czynnością jest sączenie, które oddziela stałą pozostałość od cieczy.

Odparowanie lub krystalizacja służyłyby wydzielaniu substancji rozpuszczonych, a destylacja rozdzielaniu składników na podstawie lotności. Nie są potrzebne do oddzielenia nierozpuszczonej miedzi. Wybieramy „sączenie”, ponieważ kierujemy się stanem fazowym szukanej substancji, a nie samą obecnością soli w mieszaninie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 11.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_11.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania