Zadanie 10 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony3 pktOczekuje na przegląd podstawy

W trzech probówkach I, II i III znajdowały się – w przypadkowej kolejności – stężone wodne

roztwory następujących substancji: Ba(NO3)2, H2SO4, CH3COONa. W celu identyfikacji tych

związków zmieszano kolejno ze sobą poszczególne roztwory. Wyniki doświadczenia

zestawiono w poniższej tabeli.

 

Probówka I

Probówka II

Probówka III

Probówka I

X

bezbarwny roztwór

biały osad

Probówka II

bezbarwny roztwór

X

bezbarwny roztwór

i charakterystyczny

drażniący zapach

Probówka III

biały osad

bezbarwny roztwór

i charakterystyczny

drażniący zapach

X

Uzupełnij tabelę. Wpisz wzory substancji, których wodne roztwory znajdowały się w probówkach I, II i III. Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących po zmieszaniu roztworów znajdujących się w probówkach I i III oraz w probówkach II i III.

Probówka I:

Probówka II:

Probówka III:

Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek I i III:

Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek II i III:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Powiąż biały osad z jonami baru i siarczanowymi, a zapach z kwasem octowym.

Podpowiedź 2

Próbka III uczestniczy w obu charakterystycznych reakcjach, więc jest H2SO4.

Podpowiedź 3

Przypisz I — Ba(NO3)2, II — octan sodu, III — H2SO4; zapisz strącanie BaSO4 i protonowanie octanu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Probówka I:

Ba(NO3)2

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 12.

Probówka III:

H2SO4

Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek I i III:

Ba2+ + SO42− → BaSO4

Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek II i III:

CH3COO− + H+ → CH3COOH … ALBO … CH3COO− + H3O+ → CH3COOH + H2O

Uwaga 1.: Zastosowanie do uzupełnienia tabeli prawidłowych nazw substancji uznaje się

za poprawne.

Uwaga 2.: Jeżeli zdający dokona poprawnej identyfikacji zawartości probówki II, natomiast

błędnie zapisze, że w probówce I znajduje się wodny roztwór H2SO4,

a w probówce III wodny roztwór Ba(NO3)2, to za poprawny zapis równania:

Ba2+ + SO42− → BaSO4 otrzymuje 1 punkt.

Zasady oceniania

3 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli i poprawne napisanie obu równań reakcji.

2 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli i poprawne napisanie jednego równania

reakcji.

1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli i niepoprawny zapis równań reakcji albo brak

zapisu równań reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Biały osad po zmieszaniu I z III oznacza powstanie BaSO4, więc te próbki zawierają sól baru i H2SO4. Drażniący zapach po zmieszaniu II z III wskazuje na protonowanie octanu do kwasu octowego: III jest kwasem, II octanem sodu, a I Ba(NO3)2.

Zapisz Ba2+ + SO42− → BaSO4. Drugie równanie przedstawia przyjęcie protonu przez anion octanowy i powstanie niezdysocjowanego kwasu, zgodnie z grafiką klucza. Jonów sodu i azotanowych(V) nie uwzględniamy w zapisie skróconym.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Probówka I:

Ba(NO3)2

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 12.

Probówka III:

H2SO4

Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek I i III:

Ba2+ + SO42− → BaSO4

Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek II i III:

CH3COO− + H+ → CH3COOH … ALBO … CH3COO− + H3O+ → CH3COOH + H2O

Uwaga 1.: Zastosowanie do uzupełnienia tabeli prawidłowych nazw substancji uznaje się

za poprawne.

Uwaga 2.: Jeżeli zdający dokona poprawnej identyfikacji zawartości probówki II, natomiast

błędnie zapisze, że w probówce I znajduje się wodny roztwór H2SO4,

a w probówce III wodny roztwór Ba(NO3)2, to za poprawny zapis równania:

Ba2+ + SO42− → BaSO4 otrzymuje 1 punkt.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_10

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania