Zadanie 9.2 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 9.

W probówkach oznaczonych numerami I–IV umieszczono oddzielnie, w przypadkowej

kolejności, wodne roztwory soli różnych metali. Do probówek wprowadzono roztwór

wodorotlenku sodu, w wyniku czego w każdej z nich pojawiła się zawiesina innego

wodorotlenku:

Cr(OH)3 Ca(OH)2 Cu(OH)2 Al(OH)3

Probówkę III umieszczono na pewien czas w łaźni wodnej. Po ogrzaniu w probówce był

widoczny czarny osad.

Do zawiesiny wodorotlenku znajdującego się w probówce IV dodano roztwór wodorotlenku

sodu i otrzymano klarowny roztwór barwy zielonej.

Napisz równania reakcji:

• w formie cząsteczkowej – termicznego rozkładu wodorotlenku znajdującego się w probówce III (reakcja 1.)

• w formie jonowej skróconej – roztwarzania wodorotlenku znajdującego się w probówce IV (reakcja 2.).

Reakcja 1.: …

Reakcja 2.: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zidentyfikuj czarny tlenek po ogrzaniu i zielony kompleks po dodaniu zasady.

Podpowiedź 2

Pierwszym substratem jest Cu(OH)2, drugim Cr(OH)3. Rozkład nie wymaga dopisywania jonów.

Podpowiedź 3

Zapisz Cu(OH)2 → CuO + H2O z ogrzewaniem oraz Cr(OH)3 + OH− → [Cr(OH)4]−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Reakcja 1.: Cu(OH)2 (𝑡𝑒𝑚𝑝𝑒𝑟𝑎𝑡𝑢𝑟𝑎) → … CuO + H2O
Reakcja 2.: Cr(OH)3 + OH− → [Cr(OH)4]−
Uwaga: Dopuszcza się zapis równania reakcji 2. w postaci Cr(OH)3 + 3OH− → [Cr(OH)6]3−.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.

1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Czarny osad po ogrzaniu wskazuje na CuO, powstający w rozkładzie Cu(OH)2 → CuO + H2O. Temperaturę zaznaczamy nad strzałką i zachowujemy formę cząsteczkową. Zielony roztwór po dodaniu NaOH do drugiego wodorotlenku wskazuje na amfoteryczny Cr(OH)3.

Jonowy zapis roztwarzania to Cr(OH)3 + OH− → [Cr(OH)4]−. Klucz dopuszcza też kompleks sześciokoordynacyjny przy trzech OH−. Wybierz jeden spójny wariant, zachowując liczbę ligandów i wynikający z niej ładunek.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Reakcja 1.: Cu(OH)2 (𝑡𝑒𝑚𝑝𝑒𝑟𝑎𝑡𝑢𝑟𝑎) → … CuO + H2O
Reakcja 2.: Cr(OH)3 + OH− → [Cr(OH)4]−
Uwaga: Dopuszcza się zapis równania reakcji 2. w postaci Cr(OH)3 + 3OH− → [Cr(OH)6]3−.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_09.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania