W celu otrzymania kwasu bromowodorowego

przeprowadzono doświadczenie z użyciem
zestawu, który zilustrowano rysunkiem obok.
Do kolby stożkowej zawierającej 9,5 g
czystego stałego bromku potasu
wprowadzono kroplami pewną ilość
stężonego kwasu siarkowego(VI). Zaszła
reakcja opisana poniższym równaniem.
W wyniku całkowitego pochłonięcia wydzielonego bromowodoru otrzymano w cylindrze 80 cm3
kwasu bromowodorowego. Z tego roztworu pobrano próbkę 1,0 cm3, którą rozcieńczono wodą.
Do jej zobojętnienia zużyto 6,9 cm3 roztworu wodorotlenku potasu o pH = 13.
Oblicz, jaka część użytego w doświadczeniu KBr uległa reakcji z H2SO4. Wynik podaj w procentach.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z pH zasady oblicz stężenie OH−, a następnie liczbę moli zużytą do miareczkowania.
Podpowiedź 2
Próbka zawierała 0,00069 mol HBr; pomnóż przez 80. Z podanego równania n(KBr) = n(HBr).
Podpowiedź 3
Przelicz 0,0552 mol KBr na masę i podziel przez 9,5 g. Otrzymasz około 69,1%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Sposób 1.
[OH−] = 10−1 mol ∙ dm−3 = 0,1 mol ∙dm−3
𝑛KOH = c ∙ V = 0,00069 mol
𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)
𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)
𝑛HBr = 𝑛KBr𝑘 = 0,0552 mol
𝑚KBr𝑘 = 119 g ∙ mol−1 ∙0,0552 mol = 6,57 g

Sposób 2.
𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)
𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)


metody i poprawnych obliczeń.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi
w zadaniu a szukaną w zadaniu, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów obliczeniowych
ALBO
… – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia poprawnych wartości
liczby moli KBr lub HBr albo poprawnych wartości masy KBr lub HBr w 80 cm3
roztworu.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Przy 25°C z pH KOH = 13 wynika [OH−] = 0,10 mol·dm−3. Zużyto 0,0069·0,10 = 0,00069 mol zasady, czyli tyle samo HBr w pierwotnej próbce 1 cm3. Rozcieńczenie nie zmieniło liczby moli kwasu.
Całe 80 cm3 zawiera 0,0552 mol HBr. W modelu jedynej reakcji podanej w zadaniu odpowiada to 0,0552·119 = 6,5688 g KBr. Udział przereagowanej soli to 6,5688/9,5·100% ≈ 69,1%. Rachunek opiera się na zadanej stechiometrii i ilości zebranego kwasu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Sposób 1.
[OH−] = 10−1 mol ∙ dm−3 = 0,1 mol ∙dm−3
𝑛KOH = c ∙ V = 0,00069 mol
𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)
𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)
𝑛HBr = 𝑛KBr𝑘 = 0,0552 mol
𝑚KBr𝑘 = 119 g ∙ mol−1 ∙0,0552 mol = 6,57 g

Sposób 2.
𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)
𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)


metody i poprawnych obliczeń.