Zadanie 6.2 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 6.

W odpowiednich warunkach fluorowce mogą ze sobą reagować i tworzyć tzw. związki

międzyhalogenowe o wzorze ogólnym AX𝑦, w którym 𝑦 przyjmuje wartość 1, 3, 5 lub 7.

W tym wzorze A oznacza pierwiastek o mniejszej elektroujemności, a X – pierwiastek

o większej elektroujemności.

Przykładem związku międzyhalogenowego jest trichlorek jodu o wzorze ICl3.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Narysuj wzór elektronowy cząsteczki trichlorku jodu ICl3. Zaznacz kreskami pary elektronowe wiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz elektrony walencyjne czterech atomów. Jest ich 28.

Podpowiedź 2

Po utworzeniu trzech wiązań i uzupełnieniu oktetów chloru pozostają cztery elektrony przy jodzie.

Podpowiedź 3

Narysuj po trzy wolne pary na każdym Cl i dwie wolne pary na centralnym I, oprócz trzech wiązań.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

ICl₃: jod z trzema pojedynczymi wiązaniami do chloru i dwiema wolnymi parami. Każdy chlor ma trzy wolne pary.

Uwaga CKE: geometria cząsteczki nie podlega ocenie.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne narysowanie wzoru elektronowego cząsteczki.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

I i trzy atomy Cl dostarczają razem 28 elektronów walencyjnych. Trzy pojedyncze wiązania I–Cl wykorzystują sześć elektronów, a po trzy wolne pary na każdym Cl kolejnych osiemnaście. Pozostałe cztery elektrony tworzą dwie wolne pary przy jodzie.

Narysuj zatem centralny I z trzema wiązaniami i dwiema parami niewiążącymi oraz trzy Cl z kompletnymi oktetami. Jod może mieć rozszerzoną powłokę walencyjną; nie usuwamy jego wolnych par tylko po to, aby wymusić oktet. Geometria nie podlega tutaj ocenie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

ICl₃: jod z trzema pojedynczymi wiązaniami do chloru i dwiema wolnymi parami. Każdy chlor ma trzy wolne pary.

Uwaga CKE: geometria cząsteczki nie podlega ocenie.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_06.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania