Źródło
Informacja do zadania 6.
W odpowiednich warunkach fluorowce mogą ze sobą reagować i tworzyć tzw. związki
międzyhalogenowe o wzorze ogólnym AX𝑦, w którym 𝑦 przyjmuje wartość 1, 3, 5 lub 7.
W tym wzorze A oznacza pierwiastek o mniejszej elektroujemności, a X – pierwiastek
o większej elektroujemności.
Przykładem związku międzyhalogenowego jest trichlorek jodu o wzorze ICl3.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.
Trichlorek jodu został po raz pierwszy otrzymany w reakcji, której schemat przedstawiono
poniżej.
Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie reakcji redukcji zachodzącej podczas tej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji. Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.
Równanie reakcji redukcji:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal stopień utlenienia I w ICl3. Redukowany jod pochodzi z IO3−, nie z I2.
Podpowiedź 2
Redukcja jednego IO3− wymaga 2e−; utlenienie I2 dostarcza 6e−. Uwzględnij kwaśne środowisko i Cl−.
Podpowiedź 3
Zapisz połówkę z 6H+, 3Cl− i 2e−; w sumarycznym schemacie wpisz 3, 1, 18, 15, 5, 9.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji redukcji oraz poprawne
uzupełnienie współczynników w schemacie.
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji redukcji oraz niepoprawne
uzupełnienie współczynników w schemacie albo brak uzupełnienia schematu
ALBO
– niepoprawne napisanie albo brak równania reakcji redukcji oraz poprawne
uzupełnienie współczynników w schemacie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W ICl3 jod ma stopień III. Jod z IO3− redukuje się z V do III, więc połówka wymaga dwóch elektronów: IO3− + 3Cl− + 6H+ + 2e− → ICl3 + 3H2O.
Jod pierwiastkowy utlenia się z 0 do III i jedna cząsteczka I2 oddaje sześć elektronów. Mnożymy redukcję przez trzy, sumujemy z utlenianiem i otrzymujemy współczynniki 3, 1, 18, 15, 5, 9. Cl− dostarcza ligandów, ale nie zmienia swojego stopnia −I.