Zadanie 27.2 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 27.

Poniżej przedstawiono wzór cząsteczki pewnego związku:

Informacja do zadania 27. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Rozstrzygnij, czy cząsteczki tego związku są chiralne. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź środkowy węgiel glicerolu i porównaj jego górne oraz dolne ramię.

Podpowiedź 2

W obu skrajnych pozycjach występuje ta sama reszta kwasowa, więc dwa podstawniki są identyczne.

Podpowiedź 3

Odpowiedz „nie”: brak atomu C z czterema różnymi podstawnikami, a pokazana struktura ma symetrię.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozstrzygnięcie: nie

Przykładowe uzasadnienia:

W cząsteczce nie ma

• centrum stereogenicznego

ALBO

• asymetrycznego atomu węgla

ALBO

• atomu węgla połączonego z czterema różnymi podstawnikami).

Cząsteczka ma płaszczyznę symetrii.

Zasady oceniania

1 pkt – napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Środkowy atom węgla fragmentu glicerolowego jest związany z H, grupą estrową i dwoma identycznymi ramionami pochodzącymi od skrajnych pozycji glicerolu. Oba te ramiona zawierają taką samą resztę kwasową, więc nie stanowią dwóch różnych podstawników.

Pozostałe atomy nie tworzą centrum stereogenicznego. W pokazanym modelu cząsteczka jest achiralna, zgodnie z obecnością elementu symetrii. Nie wystarczy policzyć czterech wiązań przy węglu; cztery przyłączone grupy musiałyby być różne.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozstrzygnięcie: nie

Przykładowe uzasadnienia:

W cząsteczce nie ma

• centrum stereogenicznego

ALBO

• asymetrycznego atomu węgla

ALBO

• atomu węgla połączonego z czterema różnymi podstawnikami).

Cząsteczka ma płaszczyznę symetrii.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_27.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania