Źródło
Informacja do zadania 27.
Poniżej przedstawiono wzór cząsteczki pewnego związku:

Rozstrzygnij, czy cząsteczki tego związku są chiralne. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź środkowy węgiel glicerolu i porównaj jego górne oraz dolne ramię.
Podpowiedź 2
W obu skrajnych pozycjach występuje ta sama reszta kwasowa, więc dwa podstawniki są identyczne.
Podpowiedź 3
Odpowiedz „nie”: brak atomu C z czterema różnymi podstawnikami, a pokazana struktura ma symetrię.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozstrzygnięcie: nie
Przykładowe uzasadnienia:
W cząsteczce nie ma
• centrum stereogenicznego
ALBO
• asymetrycznego atomu węgla
ALBO
• atomu węgla połączonego z czterema różnymi podstawnikami).
Cząsteczka ma płaszczyznę symetrii.
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Środkowy atom węgla fragmentu glicerolowego jest związany z H, grupą estrową i dwoma identycznymi ramionami pochodzącymi od skrajnych pozycji glicerolu. Oba te ramiona zawierają taką samą resztę kwasową, więc nie stanowią dwóch różnych podstawników.
Pozostałe atomy nie tworzą centrum stereogenicznego. W pokazanym modelu cząsteczka jest achiralna, zgodnie z obecnością elementu symetrii. Nie wystarczy policzyć czterech wiązań przy węglu; cztery przyłączone grupy musiałyby być różne.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozstrzygnięcie: nie
Przykładowe uzasadnienia:
W cząsteczce nie ma
• centrum stereogenicznego
ALBO
• asymetrycznego atomu węgla
ALBO
• atomu węgla połączonego z czterema różnymi podstawnikami).
Cząsteczka ma płaszczyznę symetrii.