Źródło
Informacja do zadania 20.
W zlewkach I, II i III umieszczono – w przypadkowej kolejności – wodne roztwory kwasów:

W celu zidentyfikowania substancji przeprowadzono dwie próby.
W pierwszej próbie do trzech probówek z wodnym roztworem chlorku żelaza(III)
wprowadzono po kilka kropel roztworów badanych substancji ze zlewek I, II i III. Do każdej
probówki z chlorkiem żelaza(III) dodano roztwór jednego kwasu.
W drugiej próbie w trzech probówkach umieszczono po jednej z identyfikowanych substancji,
oznaczając je zgodnie z oznaczeniem zlewki z której zostały pobrane. Następnie do
probówek wprowadzono stężony kwas azotowy(V) z dodatkiem stężonego kwasu
siarkowego(VI) i probówki ogrzano.
Wyniki przeprowadzonych prób przedstawiono w poniższej tabeli.
Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy kwasów, które były obecne w zlewkach I, II i III.
Probówka I | Probówka II | Probówka III | |
|---|---|---|---|
FeCl3 (aq) | żółty roztwór | niebieskoczarny roztwór | żółty roztwór |
HNO3 (stężony) + H2SO4 | żółty roztwór | żółty roztwór | bezbarwny roztwór |
Nazwa kwasu |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw znajdź kwas z fenolowymi OH, a potem porównaj obecność pierścieni aromatycznych.
Podpowiedź 2
Niebieskoczarny roztwór z FeCl3 wskazuje galusowy. Drugi kwas aromatyczny to migdałowy.
Podpowiedź 3
Wpisz I — migdałowy, II — galusowy, III — mlekowy; połącz każdą nazwę z wynikiem obu prób.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Probówka I | Probówka II | Probówka III | |
|---|---|---|---|
FeCl3 (aq) | żółty roztwór | niebieskoczarny roztwór | żółty roztwór |
HNO3 (stężony) + H2SO4 | żółty roztwór | żółty roztwór | bezbarwny roztwór |
Nazwa kwasu: | (Kwas) migdałowy | (Kwas) galusowy | (Kwas) mlekowy |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – wpisanie nazw trzech kwasów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kwas galusowy ma fenolowe grupy OH i z FeCl3 tworzy intensywnie zabarwiony kompleks; odpowiada więc probówce II. Pozostałe dwa kwasy nie dają takiej reakcji, bo ich OH są alkoholowe.
Kwas migdałowy ma jednak pierścień aromatyczny i daje żółty produkt po działaniu mieszaniny nitrującej, dlatego jest w probówce I. Kwas mlekowy nie zawiera pierścienia i pozostaje w probówce III. Identyfikacja wymaga obu prób: samo nitrowanie nie odróżnia migdałowego od galusowego.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Probówka I | Probówka II | Probówka III | |
|---|---|---|---|
FeCl3 (aq) | żółty roztwór | niebieskoczarny roztwór | żółty roztwór |
HNO3 (stężony) + H2SO4 | żółty roztwór | żółty roztwór | bezbarwny roztwór |
Nazwa kwasu: | (Kwas) migdałowy | (Kwas) galusowy | (Kwas) mlekowy |