Zadanie 19 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Propan-1-ol oraz wyższe alkohole pierwszorzędowe można otrzymać w procesie

hydroformylowania alkenów terminalnych. Reakcja przebiega w warunkach podwyższonego

ciśnienia i temperatury, w obecności katalizatorów (Co lub Ru) według schematu:

Zadanie 19 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Na podstawie: R. Franke, D. Selent, A. Börner, Applied Hydroformylation, „Chem. Rev.” 2012, nr 112 (11), s. 5675–5732,

oraz I. Ojima, C.Y. Tsai, M. Tzamarioudaki, D. Bonafoux, The Hydroformylation Reaction, „Org. React.” 2000, nr 56, s. 1.

Napisz równanie reakcji otrzymywania alkoholu ze styrenu (fenyloetenu) opisaną metodą. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zastosuj schemat, wstawiając grupę fenylową w miejsce R. CO wydłuża łańcuch o jeden C.

Podpowiedź 2

Produktem liniowym jest alkohol trójwęglowy połączony z fenylem, z OH na końcu łańcucha.

Podpowiedź 3

Narysuj styren + CO + 2H2 → 3-fenylopropan-1-ol, z podanym katalizatorem, ciśnieniem i temperaturą.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 19 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Podany schemat prowadzi od alkenu terminalnego do alkoholu z łańcuchem dłuższym o jeden atom węgla pochodzący z CO. Dla styrenu zachowujemy pierścień fenylowy i otrzymujemy liniowy 3-fenylopropan-1-ol. W równaniu na jedną cząsteczkę styrenu przypadają CO oraz dwie H2.

Tlen z CO przechodzi do grupy OH, a oba wodory z dodatkowych cząsteczek zapewniają nasycenie i redukcję. Zapisz warunki katalityczne z informacji. Stosujemy całościowy schemat zadania, obejmujący także redukcję powstającego pośrednio aldehydu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 19 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_19

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania