Zadanie 15 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Do zlewki zawierającej wodę destylowaną dodano stały wodorotlenek magnezu. Po pewnym

czasie w zlewce ustalił się stan równowagi między osadem i roztworem, czyli powstał

nasycony roztwór tej substancji. Osad oddzielono od roztworu, a otrzymany przesącz

umieszczono w dwóch probówkach. Do jednej probówki wprowadzono stały wodorotlenek

potasu, a do drugiej – rozcieńczony kwas solny, co zilustrowano na poniższym rysunku.

Podczas doświadczenia utrzymywano stałą temperaturę 𝑇.

Zadanie 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Rozstrzygnij, czy dodanie stałego wodorotlenku potasu do jednej próbki przesączu i kwasu solnego do drugiej próbki poskutkowało zmianą stężenia jonów Mg2+

w roztworze (w temperaturze 𝑻). Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Odpowiedzi uzasadnij.

Dodanie stałego wodorotlenku potasu do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem /

poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.

Uzasadnienie: …

Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem /

poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zwróć uwagę na odsączenie osadu przed podziałem przesączu. Nie wolno traktować go jako nadal obecnego.

Podpowiedź 2

KOH może wytrącić nowy osad przez efekt wspólnego jonu. HCl jedynie zwiększa objętość bez dodawania magnezu.

Podpowiedź 3

W obu nawiasach wybierz zmniejszenie; uzasadnij osobno strącaniem po KOH oraz rozcieńczeniem po dodaniu HCl.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem /

poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.

Uzasadnienie: Liczba moli jonów Mg2+ w roztworze nie uległa zmianie, ale zwiększyła się objętość

roztworu.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie dla obu próbek.

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie dla jednej próbki.

ALBO

– poprawne rozstrzygnięcie dla każdej próbki.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po odsączeniu osadu w przesączu nie ma zapasu stałego Mg(OH)2. Dodanie KOH zwiększa [OH−], przekracza warunek iloczynu rozpuszczalności i strąca Mg(OH)2, przez co [Mg2+] maleje.

Dodanie rozcieńczonego HCl zużywa OH−, ale nie może roztworzyć usuniętego wcześniej osadu. Liczba moli Mg2+ pozostaje w modelu zadania ta sama, natomiast objętość roztworu rośnie, więc jego stężenie także maleje. To drugie zmniejszenie wynika z rozcieńczenia, a nie ze strącania ani dodatkowego rozpuszczania fazy stałej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem /

poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.

Uzasadnienie: Liczba moli jonów Mg2+ w roztworze nie uległa zmianie, ale zwiększyła się objętość

roztworu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_15

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania