Do zlewki zawierającej wodę destylowaną dodano stały wodorotlenek magnezu. Po pewnym
czasie w zlewce ustalił się stan równowagi między osadem i roztworem, czyli powstał
nasycony roztwór tej substancji. Osad oddzielono od roztworu, a otrzymany przesącz
umieszczono w dwóch probówkach. Do jednej probówki wprowadzono stały wodorotlenek
potasu, a do drugiej – rozcieńczony kwas solny, co zilustrowano na poniższym rysunku.
Podczas doświadczenia utrzymywano stałą temperaturę 𝑇.

Rozstrzygnij, czy dodanie stałego wodorotlenku potasu do jednej próbki przesączu i kwasu solnego do drugiej próbki poskutkowało zmianą stężenia jonów Mg2+
w roztworze (w temperaturze 𝑻). Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Odpowiedzi uzasadnij.
Dodanie stałego wodorotlenku potasu do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem /
poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.
Uzasadnienie: …
Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem /
poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zwróć uwagę na odsączenie osadu przed podziałem przesączu. Nie wolno traktować go jako nadal obecnego.
Podpowiedź 2
KOH może wytrącić nowy osad przez efekt wspólnego jonu. HCl jedynie zwiększa objętość bez dodawania magnezu.
Podpowiedź 3
W obu nawiasach wybierz zmniejszenie; uzasadnij osobno strącaniem po KOH oraz rozcieńczeniem po dodaniu HCl.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem /
poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.
Uzasadnienie: Liczba moli jonów Mg2+ w roztworze nie uległa zmianie, ale zwiększyła się objętość
roztworu.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie dla obu próbek.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie dla jednej próbki.
ALBO
– poprawne rozstrzygnięcie dla każdej próbki.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po odsączeniu osadu w przesączu nie ma zapasu stałego Mg(OH)2. Dodanie KOH zwiększa [OH−], przekracza warunek iloczynu rozpuszczalności i strąca Mg(OH)2, przez co [Mg2+] maleje.
Dodanie rozcieńczonego HCl zużywa OH−, ale nie może roztworzyć usuniętego wcześniej osadu. Liczba moli Mg2+ pozostaje w modelu zadania ta sama, natomiast objętość roztworu rośnie, więc jego stężenie także maleje. To drugie zmniejszenie wynika z rozcieńczenia, a nie ze strącania ani dodatkowego rozpuszczania fazy stałej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem /
poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.
Uzasadnienie: Liczba moli jonów Mg2+ w roztworze nie uległa zmianie, ale zwiększyła się objętość
roztworu.