Zadanie 14 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

W temperaturze 𝑇 do zlewki zawierającej 50,0 g wodnego roztworu jodku potasu o stężeniu

równym 2,00 % dodano 100 cm3 wodnego roztworu azotanu(V) ołowiu(II) o stężeniu

równym 0,0300 mol ∙dm−3. Przebiegła reakcja wytrącania PbI2. Otrzymany osad po

odsączeniu i wysuszeniu ważył 1,24 g.

Oblicz wydajność reakcji otrzymywania jodku ołowiu(II) w doświadczeniu w temperaturze T.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oblicz mole obu reagentów, pamiętając, że 2,00% oznacza procent masowy KI.

Podpowiedź 2

Porównaj n(I−)/2 z n(Pb2+). Mniejsza wartość określa teoretyczne mole PbI2.

Podpowiedź 3

Podziel 1,24 g przez około 1,383 g i pomnóż przez 100%; wynik wynosi około 90%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

m(KI) = 0,0200 · 50,0 = 1,00 g; n(KI) ≈ 0,006 mol. n[Pb(NO3)2] = 0,100 · 0,0300 = 0,00300 mol. Teoretycznie powstaje około 0,003 mol PbI2, czyli 1,38 g według zaokrągleń CKE. Wydajność: 1,24/1,38 · 100% ≈ 90%.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

poprawnej wartości wydajności reakcji (wyrażonej w % albo jako ułamek).

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

LUB

– podanie wyniku liczbowego z błędną jednostką.

ALBO

– poprawne obliczenie teoretycznej wartości masy PbI2.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Roztwór KI zawiera 50,0·0,0200 = 1,00 g soli, czyli około 0,00602 mol. Azotanu ołowiu jest 0,100·0,0300 = 0,00300 mol. Reakcja wymaga dwóch moli I− na mol Pb2+, więc w podanym przybliżeniu ilości są niemal stechiometryczne, z niewielkim nadmiarem KI.

Teoretycznie powstaje 0,00300 mol PbI2, czyli około 1,383 g. Wydajność wynosi 1,24/1,383·100% ≈ 89,7%, czyli około 90%. Wydajność porównuje osad rzeczywisty z teoretycznym, nie z sumą mas substratów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

m(KI) = 0,0200 · 50,0 = 1,00 g; n(KI) ≈ 0,006 mol. n[Pb(NO3)2] = 0,100 · 0,0300 = 0,00300 mol. Teoretycznie powstaje około 0,003 mol PbI2, czyli 1,38 g według zaokrągleń CKE. Wydajność: 1,24/1,38 · 100% ≈ 90%.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_14

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania