Źródło
Informacja do zadań 12–13.
Wprowadzenie CO2 do roztworu pozostającego w równowadze z osadem węglanów
powoduje ich przemianę w lepiej rozpuszczalne wodorowęglany.
Stężenie CO2 w roztworze zwiększa się wraz ze wzrostem ciśnienia tego gazu w mieszaninie
gazów (np. w powietrzu) nad roztworem. W tabeli przedstawiono stężenie jonów Ca2+
w roztworze pozostającym w równowadze z osadem węglanu wapnia w zależności od
ciśnienia CO2 w mieszaninie gazów nad roztworem (w temperaturze 𝑇).
ciśnienie CO2, kPa | 0,0 | 0,032 | 1,0 |
|---|---|---|---|
stężenie jonów Ca2+, mol · dm−3 | 2,53 ∙10−5 | 8,68 ∙10−4 | 2,73 ∙10−3 |
Na podstawie: A.M. Trzeciak, Wstęp do chemii nieorganicznej środowiska, Wrocław 1995.
Źródło
Informacja do zadań 13.
Węglan ołowiu(II) jest białym ciałem stałym. Przeprowadzono doświadczenie, w którym do
dwóch probówek dodano niewielką ilość węglanu ołowiu(II) oraz wodę i otrzymano
zawiesinę.
Do drugiej probówki dodano niewielką ilość świeżo przygotowanego wodnego roztworu KI
i nie zaobserwowano żadnych zmian. Następnie przez zawiesinę znajdującą się w tej
probówce przepuszczono CO2. W probówce powstał osad o żółtej barwie.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną obserwowanych zmian.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Żółty osad to trudno rozpuszczalna sól ołowiu(II) i jodków. CO2 dostarcza rozpuszczonych jonów Pb2+.
Podpowiedź 2
Połącz Pb2+ z odpowiednią liczbą I−, zachowując elektryczną obojętność soli.
Podpowiedź 3
Napisz Pb2+ + 2I− → PbI2; pomiń K+ i pozostałe jony obserwatorowe.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Samo dodanie KI do zawiesiny nie dostarczyło dostatecznej ilości rozpuszczonych jonów ołowiu, aby wystąpił zauważalny objaw. Przepuszczenie CO2 roztwarza węglan i zwiększa dostępność Pb2+.
W obecności I− wytrąca się wtedy charakterystyczny żółty PbI2. Reakcję odpowiadającą bezpośrednio za tę obserwację zapisujemy Pb2+ + 2I− → PbI2. Nie trzeba w tym równaniu skróconym ponownie zapisywać całego mechanizmu roztwarzania PbCO3 ani jonów K+, które nie tworzą osadu.