Zadanie 13.2 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 12–13.

Wprowadzenie CO2 do roztworu pozostającego w równowadze z osadem węglanów

powoduje ich przemianę w lepiej rozpuszczalne wodorowęglany.

Stężenie CO2 w roztworze zwiększa się wraz ze wzrostem ciśnienia tego gazu w mieszaninie

gazów (np. w powietrzu) nad roztworem. W tabeli przedstawiono stężenie jonów Ca2+

w roztworze pozostającym w równowadze z osadem węglanu wapnia w zależności od

ciśnienia CO2 w mieszaninie gazów nad roztworem (w temperaturze 𝑇).

ciśnienie CO2, kPa

0,0

0,032

1,0

stężenie jonów Ca2+, mol · dm−3

2,53 ∙10−5

8,68 ∙10−4

2,73 ∙10−3

Na podstawie: A.M. Trzeciak, Wstęp do chemii nieorganicznej środowiska, Wrocław 1995.

Źródło

Informacja do zadań 13.

Węglan ołowiu(II) jest białym ciałem stałym. Przeprowadzono doświadczenie, w którym do

dwóch probówek dodano niewielką ilość węglanu ołowiu(II) oraz wodę i otrzymano

zawiesinę.

Do drugiej probówki dodano niewielką ilość świeżo przygotowanego wodnego roztworu KI

i nie zaobserwowano żadnych zmian. Następnie przez zawiesinę znajdującą się w tej

probówce przepuszczono CO2. W probówce powstał osad o żółtej barwie.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną obserwowanych zmian.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Żółty osad to trudno rozpuszczalna sól ołowiu(II) i jodków. CO2 dostarcza rozpuszczonych jonów Pb2+.

Podpowiedź 2

Połącz Pb2+ z odpowiednią liczbą I−, zachowując elektryczną obojętność soli.

Podpowiedź 3

Napisz Pb2+ + 2I− → PbI2; pomiń K+ i pozostałe jony obserwatorowe.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Pb2+ + 2I− → PbI2

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Samo dodanie KI do zawiesiny nie dostarczyło dostatecznej ilości rozpuszczonych jonów ołowiu, aby wystąpił zauważalny objaw. Przepuszczenie CO2 roztwarza węglan i zwiększa dostępność Pb2+.

W obecności I− wytrąca się wtedy charakterystyczny żółty PbI2. Reakcję odpowiadającą bezpośrednio za tę obserwację zapisujemy Pb2+ + 2I− → PbI2. Nie trzeba w tym równaniu skróconym ponownie zapisywać całego mechanizmu roztwarzania PbCO3 ani jonów K+, które nie tworzą osadu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Pb2+ + 2I− → PbI2
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_13.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania