Zadanie 13.1 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 12–13.

Wprowadzenie CO2 do roztworu pozostającego w równowadze z osadem węglanów

powoduje ich przemianę w lepiej rozpuszczalne wodorowęglany.

Stężenie CO2 w roztworze zwiększa się wraz ze wzrostem ciśnienia tego gazu w mieszaninie

gazów (np. w powietrzu) nad roztworem. W tabeli przedstawiono stężenie jonów Ca2+

w roztworze pozostającym w równowadze z osadem węglanu wapnia w zależności od

ciśnienia CO2 w mieszaninie gazów nad roztworem (w temperaturze 𝑇).

ciśnienie CO2, kPa

0,0

0,032

1,0

stężenie jonów Ca2+, mol · dm−3

2,53 ∙10−5

8,68 ∙10−4

2,73 ∙10−3

Na podstawie: A.M. Trzeciak, Wstęp do chemii nieorganicznej środowiska, Wrocław 1995.

Źródło

Informacja do zadań 13.

Węglan ołowiu(II) jest białym ciałem stałym. Przeprowadzono doświadczenie, w którym do

dwóch probówek dodano niewielką ilość węglanu ołowiu(II) oraz wodę i otrzymano

zawiesinę.

Przez zawiesinę znajdującą się w pierwszej probówce przepuszczono CO2 i zaobserwowano

zanik osadu.

Napisz w formie jonowej równanie reakcji zachodzącej w tej probówce.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wykorzystaj informację, że CO2 przekształca trudno rozpuszczalne węglany w wodorowęglany.

Podpowiedź 2

Produkty jonowe to Pb2+ i HCO3−. Potrzeba dwóch anionów na jeden kation ołowiu.

Podpowiedź 3

Zapisz PbCO3 + CO2 + H2O → Pb2+ + 2HCO3− i sprawdź bilans atomów oraz ładunku.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

PbCO3 + H2O + CO2 → Pb2+ + 2HCO3−

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

CO2 rozpuszczony w wodzie umożliwia przekształcenie anionu węglanowego w wodorowęglanowy i roztworzenie PbCO3. Równanie to PbCO3 + CO2 + H2O → Pb2+ + 2HCO3−.

Stały węglan zapisujemy w całości, a produkty w roztworze jako jony. Po obu stronach są po dwa atomy C i sześć O, a łączny ładunek wynosi zero. Nie zapisujemy jonu Pb4+ ani produktu z jednym HCO3−, ponieważ ołów pozostaje na II.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

PbCO3 + H2O + CO2 → Pb2+ + 2HCO3−
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_13.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania