Źródło
Informacja do zadań 10–11.
Azotki berylowców, o wzorze ogólnym Me3N2 (Me – atom berylowca), powstają w trakcie
ogrzewania tych metali w atmosferze azotu. Są to związki o budowie jonowej składające się
z kationów metali i anionów azotkowych N3−.
W wyniku spalania magnezu w powietrzu powstają dwa związki o stałym stanie skupienia:
tlenek magnezu i azotek magnezu. Te reakcje można opisać równaniami:
Azotek magnezu reaguje z wodą zgodnie z poniższym równaniem:
Przeprowadzono następujące doświadczenie: próbkę magnezu spalono w powietrzu
i otrzymano 0,15 g mieszaniny tlenku i azotku magnezu. W reakcji tej mieszaniny z wodą
wydzielił się gaz o objętości równej 4,7 cm3 w przeliczeniu na warunki normalne.
Oblicz, jaki procent masy mieszaniny tlenku i azotku magnezu stanowi MgO. Przyjmij, że reakcja wydzielania gazu zaszła z wydajnością równą 𝟏𝟎𝟎 %.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw przelicz 4,7 cm3 gazu na dm3 i na mole. Gazem jest amoniak.
Podpowiedź 2
Z równania hydrolizy n(Mg3N2) = n(NH3)/2. Pozostała część masy próbki to MgO.
Podpowiedź 3
Oblicz masę azotku, odejmij od 0,150 g i podziel przez masę próbki. Bez wczesnego zaokrąglenia otrzymasz około 92,94%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Według zaokrągleń przykładu CKE: n(NH3) = 0,0047/22,4 ≈ 0,00021 mol, n(Mg3N2) ≈ 0,0001 mol. Masa azotku: 0,0101 g; masa MgO: 0,1399 g. Zawartość MgO: 93,3%.
Uwaga redakcyjna: bez pośredniego zaokrąglenia liczby moli azotku do 0,0001 mol wynik wynosi około 92,94%. Klucz dopuszcza konsekwencje poprawnych obliczeń i przyjętych zaokrągleń.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
poprawnej wartości liczbowej wyniku.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych
prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
ALBO
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody i obliczenie wartości masy tlenku magnezu.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Wydzielonym gazem jest NH3, którego liczba moli wynosi 0,0047/22,4 ≈ 2,098·10−4. Z jednego mola Mg3N2 powstają dwa mole NH3, więc n(azotku) ≈ 1,049·10−4 mol.
Przy M ≈ 101 g·mol−1 jego masa wynosi około 0,01060 g, a masa MgO 0,150−0,01060 ≈ 0,13940 g. Zawartość MgO to około 92,94%. Wcześniejsza uwaga w kluczu odróżnia ten wynik od 93,3% uzyskanego przy silnym zaokrągleniu moli azotku; zachowuj cyfry pośrednie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Według zaokrągleń przykładu CKE: n(NH3) = 0,0047/22,4 ≈ 0,00021 mol, n(Mg3N2) ≈ 0,0001 mol. Masa azotku: 0,0101 g; masa MgO: 0,1399 g. Zawartość MgO: 93,3%.
Uwaga redakcyjna: bez pośredniego zaokrąglenia liczby moli azotku do 0,0001 mol wynik wynosi około 92,94%. Klucz dopuszcza konsekwencje poprawnych obliczeń i przyjętych zaokrągleń.