Źródło
Informacja do zadań 02.
Gal tworzy trihalogenki, np. chlorek galu(III). W fazie stałej

chlorek galu(III) występuje głównie w postaci dimerów,
a w fazie gazowej – jako mieszanina dimerów i monomerów.
Monomer chlorku galu(III) jest płaską cząsteczką, w której
wszystkie atomy chloru są równocenne. Model dimeru
przedstawiono na rysunku.
Na podstawie: CRC Handbook of Chemistry and Physics 97th Edition, CRC Press 2017.
Uzupełnij tabelę. Napisz, jaki typ hybrydyzacji (sp, sp2 albo sp3) przypisuje się orbitalom walencyjnym atomu galu w monomerze oraz w dimerze chlorku galu(III).
Chlorek galu(III): | monomer | dimer |
|---|---|---|
Typ hybrydyzacji |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz liczbę atomów Cl otaczających jeden Ga w każdej strukturze.
Podpowiedź 2
Monomer ma trzy kierunki wiązań, dimer cztery wokół każdego galu.
Podpowiedź 3
Wpisz sp2 dla monomeru i sp3 dla dimeru.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Monomer | Dimer |
|---|---|
| sp2 | sp3 |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – poprawne napisanie typu hybrydyzacji w monomerze
oraz w dimerze chlorku galu(III).
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W monomerze GaCl3 gal ma trzy kierunki wiązań i płaskie otoczenie trójkątne. W modelu hybrydyzacji przypisujemy mu sp2. W dimerze dwa mostkujące atomy chloru zwiększają liczbę najbliższych atomów Cl wokół każdego Ga do czterech.
Taki układ odpowiada szkolnemu opisowi sp3. Wpisujemy więc dla monomeru sp2, a dla dimeru sp3. Liczymy otoczenie jednego atomu galu, nie wszystkie atomy w całej cząsteczce dimeru.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Monomer | Dimer |
|---|---|
| sp2 | sp3 |