Zadanie 2.2 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 02.

Gal tworzy trihalogenki, np. chlorek galu(III). W fazie stałej

Informacja wspólna 02 — materiał graficzny CKE, s. 5, element 1.

chlorek galu(III) występuje głównie w postaci dimerów,

a w fazie gazowej – jako mieszanina dimerów i monomerów.

Monomer chlorku galu(III) jest płaską cząsteczką, w której

wszystkie atomy chloru są równocenne. Model dimeru

przedstawiono na rysunku.

Na podstawie: CRC Handbook of Chemistry and Physics 97th Edition, CRC Press 2017.

Uzupełnij tabelę. Napisz, jaki typ hybrydyzacji (sp, sp2 albo sp3) przypisuje się orbitalom walencyjnym atomu galu w monomerze oraz w dimerze chlorku galu(III).

Chlorek galu(III):

monomer

dimer

Typ hybrydyzacji

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz liczbę atomów Cl otaczających jeden Ga w każdej strukturze.

Podpowiedź 2

Monomer ma trzy kierunki wiązań, dimer cztery wokół każdego galu.

Podpowiedź 3

Wpisz sp2 dla monomeru i sp3 dla dimeru.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

MonomerDimer
sp2sp3

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – poprawne napisanie typu hybrydyzacji w monomerze

oraz w dimerze chlorku galu(III).

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W monomerze GaCl3 gal ma trzy kierunki wiązań i płaskie otoczenie trójkątne. W modelu hybrydyzacji przypisujemy mu sp2. W dimerze dwa mostkujące atomy chloru zwiększają liczbę najbliższych atomów Cl wokół każdego Ga do czterech.

Taki układ odpowiada szkolnemu opisowi sp3. Wpisujemy więc dla monomeru sp2, a dla dimeru sp3. Liczymy otoczenie jednego atomu galu, nie wszystkie atomy w całej cząsteczce dimeru.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

MonomerDimer
sp2sp3
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_02.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania