Zadanie 2.1 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 02.

Gal tworzy trihalogenki, np. chlorek galu(III). W fazie stałej

Informacja wspólna 02 — materiał graficzny CKE, s. 5, element 1.

chlorek galu(III) występuje głównie w postaci dimerów,

a w fazie gazowej – jako mieszanina dimerów i monomerów.

Monomer chlorku galu(III) jest płaską cząsteczką, w której

wszystkie atomy chloru są równocenne. Model dimeru

przedstawiono na rysunku.

Na podstawie: CRC Handbook of Chemistry and Physics 97th Edition, CRC Press 2017.

Narysuj wzór elektronowy monomeru chlorku galu(III). Zaznacz kreskami wiążące i wolne pary elektronowe.

Wzór monomeru chlorku galu(III)

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz elektrony walencyjne Ga i trzech Cl. Zacznij od trzech pojedynczych wiązań.

Podpowiedź 2

Po utworzeniu wiązań pozostałe elektrony uzupełniają oktety chloru. Każdy Cl ma trzy wolne pary.

Podpowiedź 3

Narysuj Ga w środku, trzy pojedyncze wiązania do Cl i po trzy pary na każdym Cl; na Ga nie dopisuj wolnej pary.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 2.1 — oryginalne rozwiązanie CKE, s. 6.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne narysowanie wzoru elektronowego (kreskowego lub kropkowego)

monomeru chlorku galu(III).

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Monomer GaCl3 ma centralny atom Ga połączony trzema pojedynczymi wiązaniami z trzema równocennymi atomami Cl. Każdemu chlorowi dopisujemy trzy wolne pary elektronowe. W sumie wykorzystujemy 24 elektrony walencyjne: sześć w wiązaniach i osiemnaście w parach niewiążących chloru.

Wokół galu pozostaje sześć elektronów, bez wolnej pary. Jest to związek elektronowo deficytowy, więc nie należy wymuszać oktetu galu przez dopisywanie fikcyjnej pary ani wiązań podwójnych. Zachowaj płaski układ zgodny z informacją.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 2.1 — oryginalne rozwiązanie CKE, s. 6.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_02.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania