Zadanie 23.1 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 21–23.

Informacja do zadań 21–23. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

oddzielić od produktu organicznego.

Chlorki kwasowe to bardzo reaktywne pochodne kwasów karboksylowych. Ich reakcje

z alkoholami przebiegają szybko i praktycznie nieodwracalnie. Ten proces można

zilustrować równaniem:

Informacja do zadań 21–23. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2011.

Źródło

Informacja do zadania 23.

Wiele estrów znajduje zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym. Przykładem takiego estru

jest cynamonian benzylu, którego wzór przedstawiono poniżej.

Informacja do zadania 23. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Na podstawie: K. Kacprzak, K. Gawrońska, Chemia kosmetyczna. Ćwiczenia laboratoryjne, Poznań 2008.

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone:

• chlorku kwasu karboksylowego

• alkoholu, które biorą udział w reakcji otrzymywania cynamonianiu benzylu.

Wzór chlorku kwasu karboksylowego

Wzór alkoholu

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozetnij w estrze wiązanie między karbonylem a tlenem po stronie alkoholu.

Podpowiedź 2

Część kwasowa pochodzi od kwasu cynamonowego, alkoholowa od alkoholu benzylowego.

Podpowiedź 3

Narysuj chlorek kwasu cynamonowego oraz alkohol benzylowy, zachowując grupę metylenową między pierścieniem alkoholu a OH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wzór chlorku kwasu karboksylowego

Wzór alkoholu

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 30.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 30.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne narysowanie wzorów półstrukturalnych kwasu karboksylowego i alkoholu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wiązanie estrowe rozdziela część pochodzącą od kwasu cynamonowego od części pochodzącej od alkoholu benzylowego. Aby otrzymać ester metodą z chlorkiem kwasowym, przy węglu karbonylowym fragmentu cynamonowego zastępujemy tlen alkoksylowy przez Cl.

Drugim substratem jest alkohol benzylowy, z OH przy węglu grupy metylenowej związanej z pierścieniem. Zachowaj wiązanie C=C fragmentu kwasowego i obydwa pierścienie. Nie wybieraj fenolu: w nim OH łączyłaby się bezpośrednio z pierścieniem i dałaby inny ester.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wzór chlorku kwasu karboksylowego

Wzór alkoholu

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 30.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 30.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_23.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania