Zadanie 21 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 21–23.

Informacja do zadań 21–23. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

oddzielić od produktu organicznego.

Chlorki kwasowe to bardzo reaktywne pochodne kwasów karboksylowych. Ich reakcje

z alkoholami przebiegają szybko i praktycznie nieodwracalnie. Ten proces można

zilustrować równaniem:

Informacja do zadań 21–23. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2011.

Napisz równanie reakcji otrzymywania chlorku benzoilu opisaną metodą. Zastosuj wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony odpowiedniego kwasu karboksylowego.

Zadanie 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przeczytaj metodę otrzymywania chlorków kwasowych: odczynnikiem jest SOCl2.

Podpowiedź 2

Odtwórz kwas odpowiadający chlorkowi benzoilu, zamieniając Cl przy karbonylu na OH.

Podpowiedź 3

Narysuj reakcję kwasu benzoesowego z SOCl2, dającą chlorek benzoilu, SO2 i HCl.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 28.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu – napisanie poprawnego równania reakcji

otrzymywania chlorku benzoilu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Substratem organicznym jest kwas benzoesowy, a odczynnikiem chlorek tionylu SOCl2. Grupa OH w COOH zostaje zastąpiona przez Cl i powstaje chlorek benzoilu. Pozostałe atomy reagentów tworzą SO2 oraz HCl; oba produkty nieorganiczne mogą opuszczać układ jako gazy.

Równanie ma współczynniki 1:1:1:1:1. Wzór kwasu narysuj z grupą COOH bezpośrednio przy pierścieniu, bez wstawiania grupy metylenowej. Nie stosuj zwykłego chlorku sodu jako reagenta zastępującego SOCl2.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 28.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania