Zadanie 20.2 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 20.

Przemiany katalizowane przez jeden z produktów są nazywane reakcjami

autokatalitycznymi.

Reakcja jodowania acetonu, prowadzona w roztworze wodnym w obecności jonów

hydroniowych, przebiega w dwóch etapach:

Informacja do zadania 20. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

W etapie 1. zachodzą powolne przemiany prowadzące do powstania enolu. Etap 2. to

szybka reakcja enolu z jodem, której produkt przekształca się w jodoaceton.

Napisz w formie jonowej sumaryczne równanie reakcji jodowania acetonu. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zsumuj etapy i skreśl enol, który powstaje i znika. Bilans dotyczy jednej cząsteczki I2.

Podpowiedź 2

Jeden I trafia do związku organicznego, drugi staje się I−. Zastępowany H daje jon H+.

Podpowiedź 3

Narysuj aceton z I2 po lewej, jodoaceton oraz H+ i I− po prawej, zgodnie z grafiką klucza.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 20.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 27.
CH3–CO–CH3 + I2(H→ 3O+) CH3–CO–CH2I + H+ + I−

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po zsumowaniu etapów mechanizmu usuwamy enol, ponieważ jest produktem pośrednim, a nie substratem sumarycznym. Jeden atom H przy węglu sąsiadującym z karbonylem acetonu zostaje zastąpiony przez I. Drugiemu atomowi jodu odpowiada I−, a usunięty wodór pojawia się jako H+.

Otrzymujemy jodoaceton, H+ i I− z acetonu oraz I2. Jony H3O+ pełnią rolę katalizatora i można je zaznaczyć nad strzałką. Ładunek produktów wynosi łącznie zero, tak jak substratów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 20.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 27.
CH3–CO–CH3 + I2(H→ 3O+) CH3–CO–CH2I + H+ + I−
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_20.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania