Źródło
Informacja do zadania 19.
Cykloalkany ulegają analogicznym reakcjom jak alkany.
Benzen, cykloheksan i styren to węglowodory, które w temperaturze pokojowej są
bezbarwnymi cieczami. Ich wzory przedstawiono poniżej:
![]() | ![]() | ![]() |
benzen | cykloheksan | styren (fenyloeten) |
|---|
W trzech naczyniach znajdowały się oddzielnie i w przypadkowej kolejności: benzen,
cykloheksan i styren. W celu identyfikacji tych substancji wykonano dwuetapowe
doświadczenie. W pierwszym etapie do trzech probówek zawierających wodny roztwór
manganianu(VII) potasu w środowisku obojętnym wprowadzono po jednej z badanych
substancji. Następnie każdą probówkę zamknięto korkiem i wstrząśnięto. Po pewnym czasie
w jednej z probówek pojawił się brunatny osad, a w dwóch pozostałych mieszaniny uległy
podziałowi na dwie warstwy: górną – bezbarwną i dolną o barwie fioletoworóżowej.
W pierwszym etapie zidentyfikowano jeden z trzech węglowodorów. W drugim etapie
doświadczenia do próbek niezidentyfikowanych węglowodorów wprowadzono stężony kwas
azotowy(V) z dodatkiem stężonego kwasu siarkowego(VI) – i ogrzano zawartości probówek.
W obu probówkach nastąpiło rozwarstwienie cieczy. W jednej z probówek obie warstwy były
bezbarwne, w drugiej warstwa górna zabarwiła się na żółtobrązowy kolor.
Napisz wzór sumaryczny związku manganu, który powstał w wyniku reakcji zachodzącej w pierwszym etapie doświadczenia, oraz wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony organicznego produktu tej przemiany.
Wzór związku manganu | Wzór produktu organicznego |
|---|---|
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wybierz węglowodór z wiązaniem C=C poza pierścieniem. Uwzględnij obojętne środowisko reakcji.
Podpowiedź 2
Styren daje diol, a manganian(VII) redukuje się do brunatnego tlenku manganu(IV).
Podpowiedź 3
Wpisz MnO2 i narysuj 1-fenyloetano-1,2-diol z dwiema sąsiednimi grupami OH.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Wzór związku manganu | Wzór produktu organicznego |
|---|---|
MnO2 ALBO MnO(OH)2 | ![]() |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie dwóch wzorów produktów reakcji zachodzącej w etapie I
doświadczenia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W warunkach obojętnych KMnO4 utlenia pozapierścieniowe wiązanie podwójne styrenu do sąsiednich grup OH. Pierścień aromatyczny pozostaje zachowany, a produktem organicznym jest 1-fenyloetano-1,2-diol.
Mangan redukuje się z VII do IV, tworząc brunatny MnO2. Dlatego w tabeli wpisujemy wzór MnO2 i rysujemy diol z jedną OH przy węglu związanym z pierścieniem oraz drugą przy końcowym węglu. Nie stosujemy tu rozszczepienia wiązania jak podczas gorącego utleniania w środowisku kwaśnym.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Wzór związku manganu | Wzór produktu organicznego |
|---|---|
MnO2 ALBO MnO(OH)2 | ![]() |



