Zadanie 10 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Jony FeO42− mogą powstać podczas reakcji Fe(OH)3 z jonami ClO− w nasyconym roztworze

NaOH, zilustrowanej poniższym schematem:

Fe(OH)3 + ClO− + OH− → FeO42− + Cl− + H2O

Na podstawie: L. Kolditz, Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.

Napisz w formie jonowej skróconej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równanie reakcji utleniania zachodzącej podczas opisanej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji. Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w schemacie.

Równanie reakcji utleniania:

…… Fe(OH)3 + …… ClO− + …… OH− → …… FeO42− + …… Cl− + …… H2O
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz stopnie utlenienia Fe i Cl. Zachowaj Fe(OH)3 jako substrat połówki.

Podpowiedź 2

Utlenianie Fe oddaje trzy elektrony; redukcja Cl przyjmuje dwa. Bilansuj H i O wodą oraz OH−.

Podpowiedź 3

Zapisz połówkę z 5OH− i 3e−, a w równaniu sumarycznym wpisz kolejno 2, 3, 4, 2, 3, 5.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie procesu utleniania: Fe(OH)3 + 5OH− → FeO42− + 4H2O + 3e−
Sumaryczne równanie: 2Fe(OH)3 + 3ClO− + 4OH− → 2FeO42− + 3Cl− + 5H2O

Uwaga: Równanie reakcji utleniania, w którym zdający użył jonów Fe3+, uznaje się za błędne.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji utleniania oraz poprawne

uzupełnienie schematu reakcji.

1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji utleniania oraz

niepoprawne uzupełnienie lub brak uzupełnienia schematu reakcji

ALBO

– niepoprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania reakcji utleniania

albo brak równania oraz poprawne uzupełnienie schematu reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Żelazo zmienia stopień utlenienia z III w Fe(OH)3 na VI w FeO42−, więc oddaje trzy elektrony. W zasadowym środowisku połówka ma postać Fe(OH)3 + 5OH− → FeO42− + 4H2O + 3e−. Chlor w ClO− redukuje się z I do −I i przyjmuje dwa elektrony.

Po zrównaniu sześciu elektronów sumujemy połówki i skracamy wodę oraz OH−. Otrzymujemy współczynniki 2, 3, 4, 2, 3, 5. Fe(OH)3 nie zastępujemy swobodnym Fe3+, bo nie odpowiadałoby to podanemu substratowi i środowisku.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie procesu utleniania: Fe(OH)3 + 5OH− → FeO42− + 4H2O + 3e−
Sumaryczne równanie: 2Fe(OH)3 + 3ClO− + 4OH− → 2FeO42− + 3Cl− + 5H2O

Uwaga: Równanie reakcji utleniania, w którym zdający użył jonów Fe3+, uznaje się za błędne.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_10

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania