W 150 cm3 wodnego roztworu chlorku manganu(II) o stężeniu molowym 𝑐= 0,678 mol ∙ dm−3
i gęstości 𝑑= 1,07 g ∙ cm−3 rozpuszczono 6,00 g hydratu tej soli o wzorze MnCl2 ∙ 4H2O.
Na podstawie: Z. Dobkowska, K.M. Pazdro, Szkolny poradnik chemiczny, Warszawa 2020.
Oblicz, jaki procent masy otrzymanego roztworu stanowi masa chlorku manganu(II).
Załóż, że objętość roztworu się nie zmieniła. Przyjmij wartości mas molowych:
MMnCl2 = 126 g ∙ mol−1 oraz MMnCl2 ∙ 4H2O = 198 g ∙ mol−1.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Osobno oblicz początkową masę roztworu i masę soli. Hydrat wnosi sól oraz wodę.
Podpowiedź 2
Z 6 g hydratu masa MnCl2 stanowi część 126/198. Masa całego roztworu wzrasta o 6 g.
Podpowiedź 3
Podziel sumę 12,8142 g i 3,8182 g przez 166,5 g, po czym pomnóż przez 100%; wynik to około 10,0%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Sposób 1.

mr1= dr∙Vr1 = 150 ∙ 1,07 = 160,5 g


Sposób 2.
Vr1=150 cm3 = 0,150 dm3
dr1 = 1,07 g ∙cm−3
𝑚r1 = 𝑑r1 ∙𝑉r1 = 150 ∙1,07 = 160,5 g
ns1 = Cm∙ Vr1 = 0,678 ∙ 0,150 = 0,1017 mol
ms1= ns1∙ M = 0,1017 ∙ 126 = 12,81 g


Sposób 3.

𝑚r = 160,5 g

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do
wartości stężenia oraz podanie wyniku w procentach.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
LUB

Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Początkowa masa roztworu to 150·1,07 = 160,5 g, a masa MnCl2 wynosi 0,150·0,678·126 = 12,8142 g. Dodany hydrat wnosi tylko 6,00·126/198 ≈ 3,8182 g bezwodnej soli; reszta jest wodą krystalizacyjną. Końcowa masa roztworu wynosi 166,5 g.
Stężenie procentowe MnCl2 to (12,8142+3,8182)/166,5·100% ≈ 9,99%, czyli około 10,0%. Całych 6 g hydratu nie można zaliczyć do masy MnCl2. Założenie stałej objętości nie oznacza stałej masy mieszaniny.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Sposób 1.

mr1= dr∙Vr1 = 150 ∙ 1,07 = 160,5 g


Sposób 2.
Vr1=150 cm3 = 0,150 dm3
dr1 = 1,07 g ∙cm−3
𝑚r1 = 𝑑r1 ∙𝑉r1 = 150 ∙1,07 = 160,5 g
ns1 = Cm∙ Vr1 = 0,678 ∙ 0,150 = 0,1017 mol
ms1= ns1∙ M = 0,1017 ∙ 126 = 12,81 g


Sposób 3.

𝑚r = 160,5 g

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.