Reakcja kwasu solnego z wodorotlenkiem baru przebiega zgodnie z równaniem:
Oblicz, ile 𝐜𝐦𝟑 wodnego roztworu wodorotlenku baru o stężeniu molowym równym
𝟎, 𝟎𝟐𝟎 𝐦𝐨𝐥∙𝐝𝐦−𝟑 należy dodać do 𝟐𝟓 𝐜𝐦𝟑 kwasu solnego o pH = 1,5, aby otrzymany roztwór miał pH równe 3,7. Przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości użytych roztworów.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przelicz oba pH na stężenia H3O+. Po reakcji część kwasu ma pozostać.
Podpowiedź 2
Zapisz początkowe mole kwasu minus 0,040V i podziel przez 0,025+V. Objętość V wyraź w dm3.
Podpowiedź 3
Przyrównaj iloraz do 10-3,7, rozwiąż i zamień dm3 na cm3. Otrzymasz około 19,5 cm3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Sposób 1.
Stężenie początkowe i liczba moli jonów H+:


Sposób 2.
[H+] = 10−1,5 = 0,0316 mol · dm−3
𝑛HCl = 𝑛H+ = 0,0316 mol · dm−3 · 0,025 dm3 = 7,9 · 10−4 mol
𝑛OH– = 2 · 0,02 mol · dm−3 · 𝑉Ba(OH)2= 0,04 mol · dm−3 · 𝑉Ba(OH)2

⇒𝑉Ba(OH)2 = 0,01978dm3
𝑉Ba(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟖 (𝐜𝐦𝟑)
Sposób 3.
H3O+ | OH− | ||
|---|---|---|---|
𝑛0 | mol | 7,9 · 10−4 | 2 ∙0,02 · V |
∆𝑛 | mol | −2 ∙0,02 · V | −2 ∙0,02 · V |
𝑛k | mol | 0,0002·(0,025 + V) | – |
7,9 · 10−4 – 2 ∙0,02 · V = 2 ∙10−4 · (0,025 + V)
V = 0,0195 dm3
VBa(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟓 (𝐜𝐦𝟑)
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wartości liczbowej wyniku.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
LUB
• podanie wyniku z inną jednostką
ALBO
– wyznaczenie zależności pozwalającej obliczyć liczbę moli jonów wodorowych, które
nie zostały zobojętnione, zawierającej odniesienie do stechiometrii reakcji i objętości
roztworu Ba(OH)2.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Początkowo n(H3O+) = 0,025·10-1,5 mol. Dodane V dm3 Ba(OH)2 wnosi 2·0,020V mol OH−, ponieważ jedna jednostka zasady dostarcza dwa takie jony. Roztwór końcowy nadal jest kwaśny: pozostałe mole H3O+ to 10-3,7·(0,025+V).
Bilans 0,025·10-1,5−0,040V = 10-3,7(0,025+V) daje około 19,54 cm3, czyli 19,5 cm3. Wariant 19,8 w kluczu korzysta z wcześniejszego zaokrąglenia liczby moli kwasu do 8·10−4. Nie rozwiązujemy zadania jak pełnego zobojętnienia.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Sposób 1.
Stężenie początkowe i liczba moli jonów H+:


Sposób 2.
[H+] = 10−1,5 = 0,0316 mol · dm−3
𝑛HCl = 𝑛H+ = 0,0316 mol · dm−3 · 0,025 dm3 = 7,9 · 10−4 mol
𝑛OH– = 2 · 0,02 mol · dm−3 · 𝑉Ba(OH)2= 0,04 mol · dm−3 · 𝑉Ba(OH)2

⇒𝑉Ba(OH)2 = 0,01978dm3
𝑉Ba(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟖 (𝐜𝐦𝟑)
Sposób 3.
H3O+ | OH− | ||
|---|---|---|---|
𝑛0 | mol | 7,9 · 10−4 | 2 ∙0,02 · V |
∆𝑛 | mol | −2 ∙0,02 · V | −2 ∙0,02 · V |
𝑛k | mol | 0,0002·(0,025 + V) | – |
7,9 · 10−4 – 2 ∙0,02 · V = 2 ∙10−4 · (0,025 + V)
V = 0,0195 dm3
VBa(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟓 (𝐜𝐦𝟑)
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.