Zadanie 6.2 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 6.

Nadtlenek wodoru jest to substancja nietrwała, którą należy przechowywać w zimnym

i ciemnym miejscu, gdyż w innych warunkach ulega powolnemu rozkładowi. Postęp rozkładu

nadtlenku wodoru można badać np. za pomocą techniki miareczkowania.

W termostatowanym naczyniu umieszczono roztwór H2O2 o pewnym stężeniu, który

utrzymywano w temperaturze 40 °C. W równych odstępach czasowych z tego roztworu

pobierano próbki, które schładzano i miareczkowano za pomocą zakwaszonego roztworu

manganianu(VII) potasu o stężeniu 0,0020 mol ∙dm−3. Podczas miareczkowania zachodziła

reakcja opisana równaniem:

2KMnO4 + 5H2O2 + 3H2SO4 → 2MnSO4 + 5O2 + K2SO4 + 8H2O

Wyznaczenie objętości zużytego roztworu KMnO4 pozwoliło obliczyć stężenie molowe H2O2

w próbce.

Objętość każdej pobieranej próbki była równa 2,0 cm3. Uzyskane wyniki przedstawiono

w tabeli.

Czas, minuty

0

10

20

30

Objętość KMnO4, cm3

19,1

14,2

9,9

6,2

Uzupełnij zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.

Szybkość reakcji rozkładu nadtlenku wodoru wraz z upływem czasu (rośnie / maleje /

nie ulega zmianie).

Szybkość reakcji rozkładu nadtlenku wodoru w temperaturze 40 °C jest (większa niż /

mniejsza niż / taka sama jak) w temperaturze 20 °C.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj zmiany stężenia w kolejnych dziesięciominutowych przedziałach.

Podpowiedź 2

Mniejsze ubytki w tym samym czasie oznaczają mniejszą szybkość. Ogrzanie zwykle przyspiesza rozkład H2O2.

Podpowiedź 3

Zaznacz „maleje” oraz „większa niż”; odnieś pierwszy wybór do nachylenia wykresu, drugi do temperatury.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 6.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdań.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W kolejnych równych odstępach czasu ubytki stężenia H2O2 są coraz mniejsze, co wskazuje na malejącą szybkość rozkładu. Można to rozpoznać także po zmniejszającej się wartości bezwzględnej nachylenia wykresu.

Wyższa temperatura zwiększa udział cząsteczek zdolnych pokonać barierę aktywacji, więc w 40°C reakcja zachodzi szybciej niż w 20°C przy porównywalnym składzie. Wybieramy „maleje” oraz „większa niż”. Spadek stężenia i spadek szybkości są odrębnymi wielkościami, choć tutaj wynikają z danych tego samego doświadczenia.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 6.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_06.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania